Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuHợp đồng tặng cho một phần thửa đất là văn bản ghi nhận việc người sử dụng đất tặng cho một phần quyền sử dụng đất của mình cho người khác. Hình thức này thường được áp dụng khi cha mẹ tặng đất cho con hoặc người thân muốn phân chia quyền sử dụng đất.
Tuy nhiên, việc tặng cho một phần thửa đất không chỉ cần sự đồng ý của hai bên. Phần đất dự kiến tặng cho còn phải đáp ứng điều kiện tách thửa theo quy định. Hợp đồng cũng cần được lập và công chứng đúng thủ tục.
Vậy diện tích đất được tặng cho phải đáp ứng những điều kiện nào? Có thể công chứng hợp đồng trước khi tách thửa không? Hồ sơ cần chuẩn bị ra sao?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định cần lưu ý. Qua đó, các bên có thể chủ động chuẩn bị hồ sơ và hạn chế rủi ro khi thực hiện giao dịch.
>>> Xem thêm: Hợp đồng đặt cọc mua nhà chung cư chưa có sổ hồng: Lập sao cho an toàn?
1. Hợp đồng tặng cho một phần thửa đất là gì?
1.1. Khái niệm hợp đồng tặng cho một phần thửa đất
Hợp đồng tặng cho một phần thửa đất là thỏa thuận giữa bên tặng cho và bên nhận tặng cho. Theo đó, bên tặng cho chuyển giao quyền sử dụng một phần diện tích đất cho bên nhận mà không yêu cầu đền bù.
Phần đất được tặng cho có thể nằm trong thửa đất ở hoặc thửa đất thuộc loại đất khác. Việc thực hiện phải phù hợp với mục đích sử dụng và quy định pháp luật về đất đai.
Khác với tặng cho toàn bộ thửa đất, giao dịch này chỉ liên quan đến một phần diện tích. Vì vậy, các bên cần xác định rõ vị trí, ranh giới và diện tích dự kiến tặng cho.
1.2. Trường hợp nào cần lập hợp đồng tặng cho một phần thửa đất?
Nhu cầu tặng cho một phần thửa đất thường xuất hiện trong quan hệ gia đình. Cha mẹ có thể tặng một phần đất cho con để xây nhà hoặc ổn định chỗ ở.
Ngoài ra, cá nhân cũng có thể tặng cho đất cho người thân theo nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, việc tặng cho phải đáp ứng các điều kiện pháp luật quy định.
Nếu phần đất được tặng cho cần hình thành một thửa đất riêng, các bên phải xem xét điều kiện tách thửa. Đây là bước quan trọng để xác định khả năng đăng ký quyền sử dụng đất cho người nhận.
1.3. Hợp đồng tặng cho một phần thửa đất có bắt buộc công chứng không?
Theo khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai năm 2024, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Các bên có thể lựa chọn tổ chức hành nghề công chứng hoặc hình thức chứng thực phù hợp với quy định hiện hành.
Việc công chứng giúp kiểm tra tính hợp pháp của giao dịch và xác định ý chí tự nguyện của các bên. Công chứng viên cũng xem xét giấy tờ, thông tin thửa đất và điều kiện thực hiện hợp đồng.
Tuy nhiên, công chứng không thay thế thủ tục đăng ký đất đai. Sau khi hoàn tất hợp đồng, các bên vẫn cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động và các thủ tục liên quan để ghi nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
2. Điều kiện tách thửa khi tặng cho một phần thửa đất
2.1. Thửa đất phải đáp ứng điều kiện tách thửa theo pháp luật
Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 quy định các nguyên tắc và điều kiện tách thửa, hợp thửa đất. Việc tách thửa phải đáp ứng các yêu cầu pháp luật và quy định cụ thể tại địa phương.
Một số điều kiện quan trọng gồm:
- Thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận theo quy định, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
- Thửa đất còn thời hạn sử dụng.
- Đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết theo quy định.
- Quyền sử dụng đất không bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp khác cản trở việc tách thửa theo quy định.
- Việc tách thửa phải bảo đảm điều kiện về diện tích, kích thước và các yêu cầu liên quan.
Ngoài ra, việc tách thửa còn phải đáp ứng các điều kiện cụ thể đối với từng loại đất. Người sử dụng đất nên kiểm tra tình trạng pháp lý trước khi lập hồ sơ tặng cho.
2.2. Diện tích phần đất tặng cho phải đáp ứng quy định địa phương
Diện tích tối thiểu được phép tách thửa không áp dụng giống nhau trên toàn quốc. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể theo loại đất và điều kiện của địa phương.
Vì vậy, không thể áp dụng một mức diện tích chung cho mọi thửa đất. Cùng một diện tích nhưng khả năng tách thửa có thể khác nhau giữa các tỉnh, thành phố.
Khi xem xét tặng cho một phần thửa đất, cần kiểm tra cả hai phần diện tích. Đó là phần đất dự kiến tặng cho và phần đất còn lại của người tặng.
Cả hai phần phải đáp ứng các điều kiện tương ứng theo quy định áp dụng. Nếu không đạt yêu cầu, thủ tục tách thửa có thể không được giải quyết.
2.3. Phần đất sau khi tách phải bảo đảm lối đi và kết nối giao thông
Điều kiện tách thửa không chỉ liên quan đến diện tích. Khả năng tiếp cận đường giao thông cũng là vấn đề cần xem xét.
Theo Điều 220 Luật Đất đai năm 2024, thửa đất sau khi tách phải bảo đảm có lối đi. Đồng thời, phải kết nối với đường giao thông công cộng hiện có và đáp ứng các yêu cầu liên quan về cấp, thoát nước cùng nhu cầu cần thiết khác một cách hợp lý.
Nếu phải dành một phần diện tích làm lối đi, các bên cần xác định rõ vị trí và phương án sử dụng. Việc này giúp hạn chế tranh chấp khi người nhận sử dụng đất sau khi được tặng cho.
Đối với từng địa phương, yêu cầu cụ thể về lối đi và hạ tầng có thể khác nhau. Do đó, cần kiểm tra quy định đang áp dụng tại nơi có đất.
2.4. Cần kiểm tra quy hoạch và tình trạng pháp lý của thửa đất
Trước khi thực hiện tặng cho, các bên nên kiểm tra thông tin quy hoạch và tình trạng pháp lý của thửa đất.
Nếu đất thuộc khu vực có quy hoạch hoặc đang chịu các hạn chế theo quy định, khả năng tách thửa cần được xem xét cụ thể. Không nên mặc định mọi thửa đất có Giấy chứng nhận đều được tách.
Ngoài ra, cần kiểm tra tình trạng thế chấp và các quyền của bên thứ ba liên quan đến đất. Nếu quyền sử dụng đất đang được dùng làm tài sản bảo đảm, việc tặng cho cần được xem xét theo hợp đồng bảo đảm và quy định pháp luật.
Việc kiểm tra trước giúp các bên đánh giá khả năng thực hiện giao dịch. Đồng thời, tránh phát sinh chi phí khi hồ sơ không đủ điều kiện.
>>> Xem thêm: Đừng để một điều khoản chưa rõ ràng làm phát sinh rắc rối sau khi công chứng ủy quyền
3. Hồ sơ và thủ tục công chứng hợp đồng tặng cho một phần thửa đất
3.1. Chuẩn bị hồ sơ công chứng
Các bên cần chuẩn bị giấy tờ để công chứng viên kiểm tra thông tin và điều kiện giao dịch.
Hồ sơ thông thường có thể gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận hợp pháp tương ứng.
- Giấy tờ tùy thân của bên tặng cho và bên nhận tặng cho.
- Giấy tờ xác định tình trạng hôn nhân, nếu cần để làm rõ quyền định đoạt tài sản.
- Dự thảo hợp đồng tặng cho, nếu các bên đã chuẩn bị.
- Hồ sơ, bản vẽ hoặc tài liệu xác định phần đất dự kiến tặng cho, nếu có.
- Giấy tờ khác theo yêu cầu hợp pháp của tổ chức hành nghề công chứng.
Tùy từng trường hợp, công chứng viên có thể yêu cầu bổ sung tài liệu để làm rõ nguồn gốc đất hoặc quyền định đoạt.
Nếu đất là tài sản chung vợ chồng hoặc thuộc sở hữu chung, cần xác định đầy đủ những người có quyền liên quan. Điều này giúp hạn chế tranh chấp sau khi hợp đồng được ký kết.
3.2. Xác định phương án tách thửa trước khi ký hợp đồng
Đối với việc tặng cho một phần diện tích, các bên nên kiểm tra khả năng tách thửa trước khi hoàn thiện giao dịch.
Trước hết, cần xác định ranh giới và diện tích phần đất dự kiến tặng cho. Tiếp đó, kiểm tra điều kiện tách thửa theo quy định của địa phương.
Nếu phần đất chưa đáp ứng điều kiện, các bên cần xem xét phương án phù hợp. Có thể phải điều chỉnh diện tích dự kiến tặng cho hoặc xử lý những vấn đề liên quan trước khi tiếp tục.
Việc có phải tách thửa trước, thực hiện đồng thời hay theo trình tự cụ thể nào cần được xác định dựa trên hồ sơ và thủ tục đăng ký đất đai áp dụng. Không nên mặc định rằng mọi trường hợp đều có thể công chứng hợp đồng cho một phần đất chưa đủ điều kiện hình thành thửa riêng.
3.3. Công chứng viên kiểm tra hồ sơ và nội dung hợp đồng
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, công chứng viên kiểm tra giấy tờ và thông tin giao dịch.
Nội dung được xem xét gồm quyền sử dụng đất, chủ thể tham gia và phạm vi tặng cho. Công chứng viên cũng kiểm tra tính tự nguyện và sự phù hợp của hợp đồng với quy định pháp luật.
Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có điểm chưa rõ, các bên có thể được yêu cầu bổ sung, giải thích hoặc chỉnh sửa dự thảo.
Trường hợp đủ điều kiện, công chứng viên hướng dẫn các bên đọc lại hợp đồng. Các bên ký hoặc điểm chỉ theo đúng trình tự áp dụng.
3.4. Ký hợp đồng và nhận văn bản công chứng
Trước khi ký, bên tặng cho và bên nhận cần kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng.
Các thông tin về nhân thân, thửa đất, diện tích và ranh giới phải chính xác. Quyền, nghĩa vụ của mỗi bên cũng cần được thể hiện rõ ràng.
Sau khi hoàn tất việc ký và các thủ tục cần thiết, tổ chức hành nghề công chứng thực hiện việc công chứng theo quy định.
Các bên nên kiểm tra lại văn bản sau khi nhận. Nếu phát hiện sai sót, cần trao đổi với tổ chức hành nghề công chứng để được hướng dẫn xử lý.
3.5. Thực hiện đăng ký đất đai sau khi công chứng
Công chứng hợp đồng chưa đồng nghĩa với việc người nhận đã hoàn tất thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất.
Sau khi có hợp đồng hợp lệ, các bên cần thực hiện thủ tục tách thửa và đăng ký biến động theo quy định áp dụng. Hồ sơ được nộp tại cơ quan có thẩm quyền theo thủ tục hiện hành.
Tùy tình trạng thửa đất, việc tách thửa và đăng ký sang tên có thể cần các tài liệu kỹ thuật hoặc giấy tờ bổ sung.
Người dân cũng cần kiểm tra nghĩa vụ tài chính phát sinh. Sau khi hồ sơ được giải quyết, thông tin quyền sử dụng đất sẽ được cập nhật hoặc cấp giấy chứng nhận theo quy định.
4. Những lưu ý quan trọng khi tặng cho một phần thửa đất
4.1. Không nhầm lẫn giữa công chứng hợp đồng và tách thửa
Đây là hai công việc có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Công chứng nhằm xác nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng theo phạm vi pháp luật quy định. Trong khi đó, tách thửa là thủ tục đất đai để hình thành các thửa đất mới theo điều kiện áp dụng.
Vì vậy, hợp đồng đã được công chứng không có nghĩa việc tách thửa chắc chắn được chấp thuận.
Các bên nên kiểm tra điều kiện đất đai trước khi ký. Việc này giúp tránh tình trạng đã lập hợp đồng nhưng không thể hoàn tất đăng ký theo dự kiến.
4.2. Xác định rõ diện tích và ranh giới phần đất tặng cho
Phần đất được tặng cho cần được xác định rõ trên thực địa và trong hồ sơ.
Các bên nên thống nhất diện tích, chiều cạnh, vị trí tiếp giáp và lối đi. Nếu cần thiết, nên chuẩn bị bản vẽ hoặc tài liệu đo đạc phù hợp.
Mô tả không rõ ràng có thể gây khó khăn khi thực hiện tách thửa. Đồng thời, đây cũng là nguyên nhân dễ dẫn đến tranh chấp về phạm vi quyền sử dụng đất.
4.3. Kiểm tra quyền định đoạt của người tặng cho
Người tặng cho phải có quyền định đoạt hợp pháp đối với phần đất dự kiến tặng.
Nếu đất là tài sản chung vợ chồng, cần xem xét sự tham gia hoặc đồng ý của người có quyền liên quan. Trường hợp có nhiều người cùng sử dụng đất, cần xác định phạm vi quyền của từng người.
Nếu quyền sử dụng đất đang có tranh chấp hoặc bị áp dụng biện pháp ngăn chặn, giao dịch có thể gặp trở ngại.
Do đó, việc xác minh chủ thể và tình trạng pháp lý cần được thực hiện trước khi ký hợp đồng.
4.4. Tìm hiểu thuế, phí và lệ phí liên quan
Việc tặng cho quyền sử dụng đất có thể phát sinh nghĩa vụ tài chính. Các khoản cần xem xét gồm thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ và phí liên quan đến hồ sơ đất đai.
Một số trường hợp tặng cho giữa người thân thuộc diện được miễn thuế hoặc lệ phí nếu đáp ứng điều kiện pháp luật. Tuy nhiên, việc miễn không tự động áp dụng chỉ vì các bên có quan hệ gia đình.
Người dân cần kiểm tra quan hệ giữa bên tặng và bên nhận. Đồng thời, chuẩn bị giấy tờ chứng minh điều kiện miễn nếu thuộc trường hợp được áp dụng.
4.5. Lựa chọn tổ chức hành nghề công chứng phù hợp
Hợp đồng tặng cho đất liên quan trực tiếp đến quyền tài sản. Vì vậy, các bên nên lựa chọn tổ chức hành nghề công chứng có chuyên môn và kiểm tra hồ sơ cẩn thận.
Khi liên hệ, nên cung cấp thông tin về loại đất, diện tích dự kiến tặng cho và tình trạng Giấy chứng nhận. Những thông tin này giúp xác định sơ bộ hồ sơ cần chuẩn bị.
Nếu chưa rõ điều kiện tách thửa, nên trao đổi với cơ quan có thẩm quyền về đất đai trước khi hoàn tất giao dịch. Việc phối hợp giữa khâu công chứng và đăng ký đất đai giúp quá trình thực hiện thuận lợi hơn.
>>> Xem thêm: Khi mua bán nhà đất lần đầu, những kiến thức về công chứng mua bán nhà đất càng hữu ích
Kết luận
Hợp đồng tặng cho một phần thửa đất cần đáp ứng cả điều kiện về giao dịch dân sự, công chứng và quy định đất đai. Trong đó, điều kiện tách thửa, diện tích tối thiểu, lối đi và tình trạng pháp lý của đất là những vấn đề cần kiểm tra kỹ.
Các bên nên xác định rõ phần đất dự kiến tặng cho trước khi ký hợp đồng. Đồng thời, cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện thủ tục đăng ký đất đai sau khi công chứng. Việc kiểm tra trước giúp hạn chế rủi ro và tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
Nếu cần tư vấn về hồ sơ, điều kiện tách thửa hoặc thủ tục công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thực hiện thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Nhiều người chỉ quan tâm đến chi phí mà quên kiểm tra chất lượng dịch vụ của văn phòng công chứng
>>> Xem thêm: Nhiều người nhầm giữa dịch thuật thông thường và công chứng dịch thuật
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com