Chứng thực cho người thân là vấn đề được nhiều người quan tâm. Đặc biệt, trường hợp công chứng viên thực hiện chứng thực cho cha mẹ, vợ chồng, con hoặc anh chị em thường gây ra nhiều băn khoăn.
Công chứng viên là người có thẩm quyền thực hiện hoạt động công chứng. Tuy nhiên, pháp luật cũng đặt ra những trường hợp công chứng viên không được thực hiện công chứng. Quy định này nhằm bảo đảm tính khách quan và hạn chế xung đột lợi ích.
Vậy công chứng viên có được chứng thực chữ ký cho người thân trong gia đình không? Trường hợp nào bị cấm? Người dân cần thực hiện thủ tục ở đâu nếu công chứng viên không thể thực hiện? Nội dung dưới đây sẽ giúp làm rõ những vấn đề này.
>>> Xem thêm: Chứng thực bản sao Thẻ tạm trú, Thẻ thường trú của người nước ngoài.
1. Công chứng viên có được chứng thực chữ ký cho người thân không?
1.1. Công chứng và chứng thực là hai hoạt động khác nhau
Trước hết, cần phân biệt công chứng với chứng thực.
Công chứng là việc công chứng viên chứng nhận tính xác thực và hợp pháp của hợp đồng, giao dịch. Hoạt động này được thực hiện theo trình tự luật định.
Chứng thực có phạm vi khác với công chứng. Chứng thực chữ ký nhằm xác nhận chữ ký trên giấy tờ, văn bản là của người yêu cầu chứng thực.
Vì vậy, không phải mọi giấy tờ có chữ ký đều thuộc thẩm quyền công chứng.
1.2. Công chứng viên có thể thực hiện chứng thực trong trường hợp được giao thẩm quyền
Công chứng viên làm việc tại tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, hoạt động công chứng và hoạt động chứng thực phải được phân biệt rõ.
Trong một số trường hợp, tổ chức hành nghề công chứng có thẩm quyền chứng thực theo quy định. Khi đó, người thực hiện phải tuân thủ đúng quy định về chứng thực.
Việc có quan hệ gia đình với người yêu cầu không nên được xem xét một cách tách biệt. Cần kiểm tra cả loại giấy tờ và phạm vi thẩm quyền.
1.3. Pháp luật có hạn chế việc thực hiện công chứng cho người thân
Đối với hoạt động công chứng, pháp luật có quy định về những trường hợp công chứng viên không được thực hiện công chứng.
Một trong những nội dung cần lưu ý là quan hệ giữa công chứng viên với người tham gia giao dịch. Quy định này nhằm bảo đảm công chứng viên không có lợi ích liên quan đến giao dịch.
Mục đích chính là bảo đảm sự khách quan trong hoạt động công chứng. Người dân cũng được bảo vệ tốt hơn khi giao dịch được kiểm tra bởi người không có xung đột lợi ích.
1.4. Chứng thực chữ ký cần xem xét theo đúng quy định
Không nên áp dụng máy móc quy định về công chứng cho mọi trường hợp chứng thực chữ ký.
Chứng thực chữ ký có quy định và phạm vi riêng. Người dân cần xác định đúng loại thủ tục trước khi thực hiện.
Nếu chưa rõ giấy tờ thuộc trường hợp nào, nên hỏi cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền. Cách này giúp tránh lựa chọn sai thủ tục.
2. Những trường hợp cần lưu ý khi chứng thực chữ ký cho người thân
2.1. Cha mẹ và con
Quan hệ cha mẹ và con là quan hệ gia đình phổ biến. Người dân thường có nhu cầu hỗ trợ nhau thực hiện giấy tờ.
Tuy nhiên, quan hệ này không tự động quyết định việc có được chứng thực hay không. Cần căn cứ vào loại giấy tờ và quy định áp dụng.
Nếu người thực hiện thủ tục có quyền hoặc lợi ích liên quan, cần đặc biệt thận trọng. Trường hợp có xung đột lợi ích, nên lựa chọn người có thẩm quyền khác.
2.2. Vợ và chồng
Vợ chồng thường cùng nhau thực hiện nhiều thủ tục hành chính. Một bên cũng có thể cần ký giấy tờ để phục vụ hồ sơ của bên còn lại.
Tuy nhiên, giấy tờ cụ thể sẽ quyết định cách xử lý. Không phải mọi văn bản của vợ hoặc chồng đều có cùng yêu cầu về hình thức.
Đối với giấy tờ có nội dung liên quan đến tài sản, quyền và nghĩa vụ của các bên, cần kiểm tra kỹ hơn. Người dân nên xác định trước văn bản cần chứng thực hay công chứng.
2.3. Anh chị em trong gia đình
Anh chị em cũng có thể phát sinh nhu cầu chứng thực chữ ký. Ví dụ, một người cần lập giấy ủy quyền hoặc giấy cam kết.
Việc có quan hệ anh chị em không phải căn cứ duy nhất để kết luận thủ tục được thực hiện hay không.
Cần xem xét nội dung văn bản và người có thẩm quyền. Nếu có yếu tố liên quan đến quyền lợi của người thực hiện, nên lựa chọn phương án khác.
2.4. Người thân thực hiện thủ tục thay
Người dân đôi khi nhờ người thân đi làm thủ tục chứng thực.
Cần phân biệt việc “nhờ người thân đi nộp hồ sơ” với việc “người thân ký thay”. Hai trường hợp này hoàn toàn khác nhau.
Chứng thực chữ ký thường gắn với chính người ký văn bản. Người yêu cầu cần thực hiện đúng trình tự khi ký.
Không nên tự ý ký thay người khác. Việc này có thể làm giấy tờ không đáp ứng điều kiện chứng thực.
2.5. Người thân không đồng nghĩa với được ký thay
Quan hệ gia đình không tạo ra quyền ký thay cho nhau.
Nếu một người được ủy quyền, phạm vi ủy quyền phải được thể hiện phù hợp. Người được ủy quyền cũng phải thực hiện đúng nội dung được giao.
Đối với thủ tục chứng thực chữ ký, người có chữ ký cần được xác định đúng. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm giá trị của văn bản.

>>> Xem thêm: Một văn phòng công chứng chuyên nghiệp sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thủ tục cần thực hiện
3. Quy trình chứng thực chữ ký khi người yêu cầu có quan hệ gia đình
3.1. Xác định loại giấy tờ cần chứng thực
Trước tiên, cần xác định chính xác giấy tờ cần thực hiện.
Đó có thể là giấy ủy quyền, giấy cam kết hoặc văn bản khác. Mỗi loại giấy tờ có thể có yêu cầu riêng.
Nếu văn bản liên quan đến tài sản hoặc giao dịch, cần kiểm tra kỹ hơn. Có trường hợp văn bản phải được công chứng thay vì chỉ chứng thực chữ ký.
3.2. Kiểm tra người có thẩm quyền thực hiện
Sau khi xác định loại giấy tờ, cần tìm nơi có thẩm quyền.
Người dân có thể hỏi trước về điều kiện chứng thực. Việc này đặc biệt cần thiết khi người thực hiện có quan hệ gia đình với người yêu cầu.
Nếu nơi dự kiến thực hiện không thể giải quyết, người dân có thể lựa chọn cơ quan hoặc người có thẩm quyền khác theo quy định.
3.3. Chuẩn bị giấy tờ cần thiết
Người yêu cầu cần chuẩn bị giấy tờ tùy thân hợp lệ.
Giấy tờ cần chứng thực cũng phải được chuẩn bị đầy đủ. Nội dung văn bản nên được kiểm tra trước khi ký.
Nếu giấy tờ liên quan đến một sự kiện hoặc quyền lợi cụ thể, có thể cần thêm tài liệu liên quan.
Chuẩn bị đầy đủ giúp việc tiếp nhận hồ sơ thuận lợi hơn. Người dân cũng hạn chế được việc phải đi lại nhiều lần.
3.4. Người yêu cầu trực tiếp ký văn bản
Người yêu cầu chứng thực chữ ký cần thực hiện đúng quy trình.
Trong trường hợp pháp luật yêu cầu, chữ ký được thực hiện trước mặt người có thẩm quyền chứng thực.
Không nên ký trước khi đến nơi chứng thực nếu chưa được hướng dẫn. Việc ký đúng trình tự giúp bảo đảm căn cứ để thực hiện chứng thực.
3.5. Kiểm tra nội dung sau khi chứng thực
Sau khi hoàn tất, người dân nên kiểm tra lại văn bản.
Các thông tin về họ tên, ngày tháng năm sinh và nội dung ủy quyền cần chính xác.
Nếu có sai sót, cần trao đổi ngay với người thực hiện. Không nên tự ý sửa chữa văn bản đã được chứng thực.
4. Những lưu ý quan trọng khi chứng thực chữ ký cho người thân
4.1. Không nên nhầm chứng thực với công chứng
Đây là nhầm lẫn khá phổ biến.
Chứng thực chữ ký và công chứng hợp đồng, giao dịch có mục đích khác nhau. Giá trị và phạm vi xác nhận cũng không hoàn toàn giống nhau.
Vì vậy, người dân cần xác định đúng nhu cầu trước khi chuẩn bị hồ sơ.
Nếu văn bản liên quan đến giao dịch tài sản, nên kiểm tra yêu cầu pháp lý trước. Không nên chỉ dựa vào tên gọi của văn bản.
4.2. Cần kiểm tra nguy cơ xung đột lợi ích
Quan hệ gia đình có thể tạo ra những lợi ích liên quan trong một số giao dịch.
Nếu người thực hiện có quyền lợi trực tiếp hoặc liên quan đến nội dung văn bản, cần kiểm tra quy định áp dụng.
Trong trường hợp có nghi ngờ về tính khách quan, lựa chọn người có thẩm quyền khác là phương án an toàn hơn.
4.3. Không ký thay hoặc giả chữ ký
Người dân không được tự ý ký thay người khác.
Chữ ký trên văn bản phải phản ánh đúng người thực hiện. Việc giả chữ ký có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý.
Đối với giấy ủy quyền, người dân cũng cần phân biệt quyền đại diện với việc ký thay trái quy định.
4.4. Kiểm tra yêu cầu của nơi tiếp nhận hồ sơ
Một số cơ quan, tổ chức có thể đưa ra yêu cầu riêng về hình thức văn bản.
Có nơi chấp nhận giấy ủy quyền có chứng thực chữ ký. Trường hợp khác có thể yêu cầu văn bản công chứng.
Do đó, người dân nên hỏi bên tiếp nhận trước khi thực hiện. Đây là cách hạn chế việc giấy tờ không được chấp nhận.
4.5. Nên hỏi trước khi thực hiện nếu hồ sơ có yếu tố đặc biệt
Những hồ sơ liên quan đến tài sản thường cần được kiểm tra kỹ.
Trường hợp người ký và người thực hiện có quan hệ gia đình càng nên làm rõ từ đầu. Việc này giúp xác định đúng thẩm quyền và hình thức văn bản.
Nếu hồ sơ có nhiều bên tham gia, nên cung cấp đầy đủ thông tin khi được tư vấn. Điều này giúp việc kiểm tra chính xác hơn.
4.6. Lựa chọn địa điểm thực hiện phù hợp
Người dân có thể lựa chọn nơi thực hiện thuận tiện. Tuy nhiên, địa điểm đó phải có thẩm quyền đối với thủ tục cần làm.
Nếu công chứng viên hoặc người có thẩm quyền không thể thực hiện do có liên quan đến người yêu cầu, có thể lựa chọn nơi khác.
Việc lựa chọn một chủ thể độc lập cũng giúp tăng tính khách quan. Đồng thời, hồ sơ có thể được xử lý thuận lợi hơn.

>>> Xem thêm: Một bước chuẩn bị đúng có thể giúp quá trình công chứng mua bán nhà đất thuận lợi hơn
Kết luận
Chứng thực cho người thân cần được xem xét dựa trên từng loại giấy tờ và quy định áp dụng. Quan hệ cha mẹ, con cái, vợ chồng hoặc anh chị em không phải lúc nào cũng là căn cứ duy nhất để xác định việc có được chứng thực hay không. Người dân cũng cần phân biệt rõ chứng thực chữ ký với công chứng hợp đồng, giao dịch.
Trước khi thực hiện, nên kiểm tra nội dung văn bản và yêu cầu của cơ quan tiếp nhận. Nếu hồ sơ có yếu tố đặc biệt hoặc liên quan đến quyền lợi của người thực hiện, việc xác định đúng thẩm quyền càng quan trọng.
Nếu cần tư vấn về chứng thực chữ ký, giấy ủy quyền hoặc công chứng các văn bản liên quan, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thực hiện thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Không chỉ dịch một ngôn ngữ, nhiều hồ sơ còn cần xử lý đồng thời nhiều thứ tiếng với dịch thuật đa ngôn ngữ
>>> Xem thêm: Chỉ sai một thuật ngữ, cả hồ sơ có thể gặp rắc rối khi công chứng dịch thuật
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
