Tặng cho hai con một đứa ở xa là trường hợp khá phổ biến trong các gia đình có con sinh sống ở nước ngoài. Cha mẹ muốn chia nhà đất cho hai người con. Tuy nhiên, một người lại không thể về Việt Nam để ký hợp đồng.
Trường hợp này không nhất thiết phải chờ người con ở nước ngoài trở về. Tùy tình trạng pháp lý và giấy tờ của người con, gia đình có thể lựa chọn phương án phù hợp.
Một phương án thường được xem xét là lập văn bản ủy quyền. Người con ở nước ngoài có thể ủy quyền cho người khác thực hiện một số công việc tại Việt Nam. Tuy nhiên, nội dung ủy quyền cần được xác định rõ.
Ngoài ra, việc tặng cho nhà đất còn phụ thuộc vào điều kiện của thửa đất. Người nhận tặng cho cũng phải thuộc trường hợp được nhận quyền sử dụng đất theo pháp luật.
>>> Xem thêm: Tặng cho nhà đất cho người thân nhưng lo ngại bị người khác dụ dỗ bán mất.
1. Có thể tặng cho nhà đất cho hai người con khi một người ở nước ngoài không?
1.1. Người con ở nước ngoài không nhất thiết phải trực tiếp về Việt Nam
Việc một người con đang ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc giao dịch phải dừng lại. Pháp luật dân sự cho phép cá nhân thực hiện giao dịch thông qua người đại diện trong những trường hợp phù hợp.
Tuy nhiên, cần xác định chính xác người con đang ở nước ngoài thuộc trường hợp nào. Người đó có thể là công dân Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài. Cũng có thể là người gốc Việt Nam đang cư trú tại nước ngoài.
Đây là yếu tố quan trọng khi xác định quyền nhận nhà đất.
Luật Đất đai 2024 quy định riêng về người sử dụng đất là công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài. Quyền nhận tài sản của từng nhóm có sự khác nhau.
1.2. Người con ở Việt Nam và người con ở nước ngoài có thể cùng nhận tặng cho
Nếu cả hai người con đều đủ điều kiện nhận tài sản, cha mẹ có thể lập giao dịch tặng cho cho cả hai.
Phần tài sản của mỗi người cần được xác định rõ. Hợp đồng cũng nên ghi cụ thể tỷ lệ hoặc phần quyền được tặng cho.
Ví dụ, cha mẹ muốn chia một căn nhà cho hai người con theo tỷ lệ bằng nhau. Hợp đồng cần thể hiện rõ mỗi người nhận một phần quyền tương ứng.
Trường hợp tài sản không thể chia về mặt hiện vật, các bên có thể xác định phần quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng theo tỷ lệ.
1.3. Cần kiểm tra người con ở nước ngoài có đủ điều kiện nhận nhà đất
Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý.
Luật Đất đai 2024 quy định người nhận quyền sử dụng đất theo từng nhóm chủ thể. Trong đó, cá nhân trong nước được nhận tặng cho quyền sử dụng đất theo quy định. Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam có các quyền riêng đối với nhà ở và quyền sử dụng đất.
Đối với nhà ở, Luật Nhà ở 2023 cũng quy định người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam có thể sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở theo pháp luật đất đai.
Vì vậy, gia đình không nên chỉ căn cứ vào việc người con đang ở nước ngoài. Cần kiểm tra quốc tịch, tình trạng cư trú và giấy tờ liên quan trước khi lập hợp đồng.
2. Phương án xử lý khi người con ở nước ngoài không thể về Việt Nam
2.1. Lập văn bản ủy quyền cho người khác tại Việt Nam
Một phương án thường được sử dụng là người con ở nước ngoài lập văn bản ủy quyền.
Người được ủy quyền có thể thay mặt người con thực hiện công việc trong phạm vi được ủy quyền. Nội dung có thể liên quan đến việc ký kết hoặc hoàn thiện thủ tục tặng cho.
Phạm vi ủy quyền cần được ghi rõ. Không nên sử dụng nội dung quá chung chung.
Đặc biệt, nếu ủy quyền liên quan trực tiếp đến việc nhận tặng cho nhà đất, nội dung văn bản cần được kiểm tra kỹ trước khi ký.
2.2. Người ở nước ngoài có thể lập giấy ủy quyền tại cơ quan có thẩm quyền
Người con đang ở nước ngoài cần lựa chọn hình thức lập và chứng nhận giấy ủy quyền phù hợp.
Tùy quốc gia và trường hợp cụ thể, giấy tờ có thể được lập hoặc chứng nhận tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Trường hợp sử dụng giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp, có thể phát sinh yêu cầu về chứng nhận, hợp pháp hóa lãnh sự và dịch sang tiếng Việt.
Do đó, gia đình nên kiểm tra yêu cầu đối với quốc gia nơi người con đang cư trú.
Việc chuẩn bị đúng hình thức ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng giấy ủy quyền không được chấp nhận tại Việt Nam.
2.3. Không nên tự ý ký thay khi chưa có ủy quyền hợp lệ
Người thân tại Việt Nam không thể tự ý ký thay người con ở nước ngoài.
Việc ký thay cần có căn cứ đại diện hợp pháp. Văn bản ủy quyền cũng phải còn hiệu lực và bao gồm đúng nội dung cần thực hiện.
Nếu giấy ủy quyền không phù hợp, hợp đồng tặng cho có thể gặp vướng mắc. Các bên cũng có thể phải thực hiện lại thủ tục.
Vì vậy, nên để công chứng viên kiểm tra giấy ủy quyền trước khi lập hợp đồng.
2.4. Có thể cần điều chỉnh phương án tặng cho
Không phải trường hợp nào cũng nên sử dụng ủy quyền.
Nếu người con ở nước ngoài không đủ điều kiện nhận quyền sử dụng đất hoặc nhà ở, gia đình cần lựa chọn phương án khác.
Luật Đất đai 2024 có quy định riêng đối với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài. Một số trường hợp được nhận tặng cho nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở. Tuy nhiên, quyền này có điều kiện cụ thể.
Do đó, cần xác định tư cách pháp lý của người con trước khi lập hợp đồng.

>>> Xem thêm: Nếu lần đầu mua bất động sản, bạn càng không nên bỏ qua thông tin về công chứng mua bán nhà đất
3. Hồ sơ và quy trình tặng cho nhà đất cho hai người con
3.1. Hồ sơ của cha mẹ là bên tặng cho
Cha mẹ cần chuẩn bị các giấy tờ chứng minh nhân thân và quyền sở hữu tài sản.
Hồ sơ thường gồm:
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân của bên tặng cho.
- Giấy đăng ký kết hôn nếu có.
- Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân khi cần.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy tờ về quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất.
Tùy tình trạng tài sản, công chứng viên có thể yêu cầu thêm giấy tờ liên quan.
3.2. Hồ sơ của người con ở Việt Nam
Người con ở Việt Nam cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân.
Nếu nhận tài sản cùng người con ở nước ngoài, thông tin của hai người cần được xác định rõ.
Các giấy tờ cần kiểm tra gồm:
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân.
- Giấy tờ xác nhận thông tin cư trú khi cần.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ với cha mẹ nếu có yêu cầu.
3.3. Hồ sơ của người con đang ở nước ngoài
Người con ở nước ngoài cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh nhân thân và tình trạng pháp lý.
Tùy trường hợp, hồ sơ có thể gồm:
- Hộ chiếu.
- Giấy tờ chứng minh quốc tịch hoặc nguồn gốc Việt Nam.
- Giấy tờ chứng minh quyền được sở hữu nhà ở nếu thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu.
- Văn bản ủy quyền nếu không trực tiếp thực hiện thủ tục.
Giấy tờ được lập tại nước ngoài cần được kiểm tra về hình thức sử dụng tại Việt Nam.
3.4. Kiểm tra điều kiện của nhà đất trước khi ký hợp đồng
Trước khi lập hợp đồng, cần kiểm tra tình trạng pháp lý của nhà đất.
Luật Đất đai 2024 quy định người sử dụng đất được thực hiện quyền tặng cho khi đáp ứng các điều kiện luật định. Một trong các điều kiện quan trọng là có Giấy chứng nhận phù hợp. Đất cũng phải đáp ứng các yêu cầu về tranh chấp và kê biên.
Do đó, gia đình cần kiểm tra kỹ Giấy chứng nhận trước khi công chứng.
3.5. Lập và công chứng hợp đồng tặng cho
Sau khi hồ sơ được kiểm tra, các bên tiến hành lập hợp đồng tặng cho.
Hợp đồng cần thể hiện rõ người tặng và người nhận. Phần quyền của từng người con cũng cần được xác định cụ thể.
Theo Luật Đất đai 2024, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc trường hợp phải công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Nếu một người con tham gia thông qua người đại diện, công chứng viên sẽ kiểm tra căn cứ đại diện trước khi thực hiện.
4. Những lưu ý quan trọng khi tặng cho hai người con
4.1. Cần xác định rõ phần tài sản của mỗi người con
Cha mẹ nên xác định rõ tỷ lệ tặng cho ngay trong hợp đồng.
Ví dụ, hai người con cùng nhận 1/2 quyền sử dụng đất. Nội dung này cần được thể hiện rõ trong hợp đồng.
Nếu phần quyền không được xác định rõ, việc quản lý và sử dụng tài sản sau này có thể phát sinh tranh chấp.
4.2. Người con ở nước ngoài cần chuẩn bị giấy tờ sớm
Hồ sơ của người ở nước ngoài thường cần nhiều bước kiểm tra hơn.
Một số giấy tờ có thể phải được chứng nhận hoặc hợp pháp hóa theo quy định. Giấy tờ bằng tiếng nước ngoài cũng có thể cần dịch sang tiếng Việt.
Vì vậy, gia đình nên chuẩn bị hồ sơ trước ngày công chứng.
Việc này giúp hạn chế tình trạng hợp đồng đã chuẩn bị nhưng không thể ký do thiếu giấy tờ.
4.3. Ủy quyền phải ghi đúng phạm vi công việc
Giấy ủy quyền cần thể hiện rõ người được ủy quyền và công việc được thực hiện.
Nếu mục đích là nhận tặng cho nhà đất, nội dung ủy quyền nên thể hiện rõ giao dịch. Các thông tin về tài sản cũng nên được xác định cụ thể khi phù hợp.
Không nên sử dụng giấy ủy quyền có nội dung quá rộng nếu không cần thiết.
4.4. Cần lưu ý trường hợp người con là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
Đây là trường hợp cần kiểm tra kỹ.
Luật Đất đai 2024 quy định người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam có quyền sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở trong những trường hợp luật định. Luật cũng quy định quyền nhận tặng cho nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở từ những người thuộc hàng thừa kế.
Vì vậy, không nên mặc định rằng mọi người đang sống ở nước ngoài đều có quyền nhận toàn bộ nhà đất.
Gia đình nên cung cấp đầy đủ giấy tờ cho công chứng viên. Việc kiểm tra trước sẽ giúp xác định phương án phù hợp.
4.5. Sau công chứng cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động
Công chứng hợp đồng chưa phải là bước cuối cùng.
Sau khi hợp đồng được công chứng, bên nhận cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động theo quy định. Hồ sơ sẽ được nộp tại cơ quan đăng ký đất đai có thẩm quyền.
Nghị định 101/2024/NĐ-CP quy định về đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận và hệ thống thông tin đất đai. Do đó, gia đình cần chuẩn bị hồ sơ sang tên theo quy định hiện hành.

>>> Xem thêm: Một văn phòng công chứng phù hợp không chỉ giúp công chứng mà còn hỗ trợ bạn chuẩn bị hồ sơ
Kết luận
Tặng cho hai con một đứa ở xa vẫn có thể thực hiện trong nhiều trường hợp nếu người con ở nước ngoài đáp ứng điều kiện pháp luật. Người con không nhất thiết phải trực tiếp về Việt Nam trong mọi trường hợp. Gia đình có thể xem xét phương án đại diện hoặc ủy quyền phù hợp.
Điều quan trọng là phải kiểm tra tư cách pháp lý của người con. Hồ sơ nhà đất và giấy ủy quyền cũng cần được chuẩn bị đúng quy định. Sau khi công chứng, các bên tiếp tục thực hiện thủ tục đăng ký biến động để hoàn tất việc chuyển quyền.
Nếu gia đình đang gặp khó khăn khi làm thủ tục tặng cho nhà đất cho hai người con, trong đó một người đang ở nước ngoài, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được đội ngũ chuyên viên tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Khi một tài liệu phải phục vụ nhiều thị trường, dịch thuật đa ngôn ngữ trở thành nhu cầu thiết thực
>>> Xem thêm: Giấy tờ càng quan trọng, bạn càng nên chú ý đến chất lượng công chứng dịch thuật
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
