Thuê đất xây dựng công trình là một trong những hình thức Nhà nước giao đất, cho thuê đất cho các tổ chức, cá nhân phục vụ mục đích phát triển kinh tế – xã hội. Đây là thủ tục pháp lý quan trọng mà bất kỳ doanh nghiệp hoặc cá nhân nào có nhu cầu xây dựng công trình trên đất thuê đều cần nắm vững. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về thủ tục thuê đất xây dựng công trình theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: So sánh giá làm sổ đỏ ở Hà Nội vs TPHCM – bất ngờ chưa?
1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh
1.1. Luật Đất đai năm 2024
Luật Đất đai năm 2024 (Luật số 31/2024/QH15) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025, quy định chi tiết về trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất đối với các trường hợp khác nhau. Luật này thay thế Luật Đất đai năm 2013 và có nhiều điểm mới quan trọng về thủ tục thuê đất xây dựng công trình.
Điều 125 Luật Đất đai năm 2024 quy định về điều kiện cho thuê đất xây dựng công trình:
- Có nhu cầu sử dụng đất phù hợp với quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và quy hoạch khác theo quy định của pháp luật
- Đất không có tranh chấp, không bị kê biên, phong tỏa
- Có đủ điều kiện về năng lực tài chính và điều kiện khác theo quy định
1.2. Nghị định hướng dẫn
- Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 01/7/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Đất đai về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất.
- Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 01/7/2024 về đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất.
2. Các hình thức thuê đất xây dựng công trình
2.1. Thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất
Điều 229 Luật Đất đai năm 2024 quy định các trường hợp thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất bao gồm:
- Đất thuê để thực hiện dự án xây dựng kinh doanh nhà ở để bán hoặc kết hợp để bán và cho thuê
- Đất thuê để thực hiện dự án xây dựng khu đô thị, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao
- Đất thuê để thực hiện dự án có vốn đầu tư trên 05 tỷ đồng không sử dụng vốn nhà nước
Quy trình thuê đất thông qua đấu giá:
- Cơ quan có thẩm quyền xây dựng và công bố phương án đấu giá
- Tổ chức đấu giá theo quy định
- Ký hợp đồng thuê đất với người trúng đấu giá
- Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo kết quả đấu giá
2.2. Thuê đất không qua đấu giá
Điều 125 Luật Đất đai năm 2024 quy định các trường hợp được thuê đất không qua đấu giá:
- Thuê đất để thực hiện dự án đầu tư hạ tầng hoặc dự án công trình của Nhà nước
- Thuê đất để thực hiện dự án đầu tư được cấp có thẩm quyền chấp thuận với điều kiện thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư
- Thuê đất xây dựng công trình sự nghiệp của tổ chức tôn giáo, cơ sở tôn giáo
- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật
2.3. Hình thức thu tiền thuê đất
Nhà nước thực hiện cho thuê đất với hai hình thức thu tiền:
- Thu tiền thuê đất một lần cho toàn bộ thời gian thuê: Người thuê đất nộp toàn bộ tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê theo quy định
- Thu tiền thuê đất hàng năm: Người thuê đất nộp tiền thuê đất hàng năm theo quy định, mức tiền thuê được điều chỉnh theo từng năm

>>> Xem thêm: Nhanh gọn: thủ thuật làm chứng thực cho bạn.
3. Trình tự, thủ tục thuê đất xây dựng công trình
3.1. Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ đề nghị thuê đất xây dựng công trình bao gồm:
- Đơn đề nghị thuê đất theo mẫu quy định
- Văn bản chấp thuận đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc quyết định chủ trương đầu tư
- Phương án sử dụng đất hoặc dự án đầu tư xây dựng công trình
- Bản đồ vị trí khu đất đề nghị thuê
- Tài liệu chứng minh năng lực tài chính (báo cáo tài chính, xác nhận ngân hàng…)
- Các giấy tờ khác theo quy định
3.2. Nộp hồ sơ
Hồ sơ được nộp tại:
- Cơ quan có thẩm quyền quyết định cho thuê đất cấp tỉnh hoặc cấp huyện tùy theo từng trường hợp cụ thể
- Đối với dự án có quy mô lớn, thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh hoặc Thủ tướng Chính phủ
- Đối với dự án quy mô nhỏ, thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện
3.3. Thẩm tra hồ sơ và công tác kiểm tra thực địa
Bước 1 – Thẩm tra hồ sơ:
- Cơ quan tiếp nhận hồ sơ kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ của hồ sơ
- Trong thời hạn 03 ngày làm việc, thông báo cho người nộp hồ sơ nếu hồ sơ chưa đầy đủ
Bước 2 – Kiểm tra thực địa:
- Cơ quan có thẩm quyền tổ chức kiểm tra thực địa khu đất
- Xác minh hiện trạng sử dụng đất, ranh giới, tình trạng tranh chấp
- Đánh giá phù hợp của vị trí đất với quy hoạch
Bước 3 – Trình cấp có thẩm quyền quyết định:
- Cơ quan thẩm tra trình UBND cấp có thẩm quyền (cấp tỉnh hoặc cấp huyện)
- UBND quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc từ chối và thông báo lý do
3.4. Ký hợp đồng thuê đất và nhận quyết định
Bước 4 – Ký hợp đồng thuê đất:
- Người thuê đất ký hợp đồng thuê đất với cơ quan có thẩm quyền
- Hợp đồng thuê đất phải công chứng hoặc chứng thực theo quy định
- Hợp đồng ghi rõ: thời hạn thuê, mục đích sử dụng, tiền thuê đất, quyền và nghĩa vụ các bên
Bước 5 – Nhận quyết định giao đất, cho thuê đất:
- Người thuê đất nhận quyết định giao đất, cho thuê đất
- Thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có)
- Đăng ký quyền sử dụng đất tại Văn phòng đăng ký đất đai
Thời gian thực hiện thông thường từ 30-60 ngày làm việc (không tính thời gian bổ sung hồ sơ), tùy thuộc vào quy mô dự án và trình tự thủ tục theo từng địa phương.
4. Lưu ý quan trọng khi thuê đất xây dựng công trình
4.1. Điều kiện quan trọng cần lưu ý
Đối với mục đích sử dụng đất:
- Đất thuê phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt
- Đất phải nằm trong khu vực được phép thuê đất xây dựng công trình
- Kiểm tra quy hoạch chi tiết xây dựng, quy hoạch phân khu (nếu có)
Đối với pháp lý đất đai:
- Đất không được đang tranh chấp, không bị kê biên, phong tỏa
- Đất không nằm trong khu vực cấm xây dựng theo quy định
- Kiểm tra tình trạng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có)
4.2. Nghĩa vụ của người thuê đất
- Sử dụng đất đúng mục đích đã đăng ký, đúng thời hạn thuê
- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính (tiền thuê đất, tiền sử dụng đất nếu có)
- Xây dựng công trình theo đúng giấy phép xây dựng đã được cấp
- Báo cáo tình hình sử dụng đất theo yêu cầu của cơ quan quản lý đất đai
- Thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy
4.3. Các trường hợp chuyển nhượng, chuyển đổi
- Chuyển nhượng quyền thuê đất: Được thực hiện khi có sự đồng ý của cơ quan cho thuê đất và phải đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật
- Chuyển mục đích sử dụng đất: Phải có quyết định của cơ quan có thẩm quyền và thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có)
- Thừa kế quyền thuê đất: Được thực hiện theo quy định về thừa kế tài sản
4.4. Xử lý khi hết thời hạn thuê đất
- Gia hạn thuê đất: Người thuê đất được gia hạn thuê đất nếu đáp ứng điều kiện theo quy định và có nhu cầu tiếp tục sử dụng
- Trả lại đất: Nếu không gia hạn, người thuê đất phải trả lại đất cho Nhà nước và được bồi thường tài sản gắn liền với đất (nếu có)
- Đề nghị giao đất ổn định: Đối với đất thuê có công trình xây dựng ổn định, có thể đề nghị Nhà nước giao đất ổn định theo quy định

>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng ủy quyền – Bảo vệ quyền lợi của bạn trong các giao dịch quan trọng.
Kết luận
Thuê đất xây dựng công trình là thủ tục pháp lý phức tạp, đòi hỏi người thuê đất phải đáp ứng nhiều điều kiện và tuân thủ trình tự thủ tục nghiêm ngặt theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn. Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp quá trình thuê đất diễn ra thuận lợi, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.
Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục thuê đất xây dựng công trình một cách nhanh chóng và hiệu quả, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp để được hướng dẫn và hỗ trợ tận tình.
>>> Xem thêm: Thủ tục đất đai sau Luật Đất đai 2024 có gì khác?
>>> Xem thêm: Lựa chọn công ty dịch thuật uy tín cần những tiêu chí nào?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
