Đất mua bán hai giá để lách thuế: Mức phạt tiền và truy cứu hình sự

Đất mua bán hai giá để lách thuế là hành vi khá phổ biến trong các giao dịch chuyển nhượng bất động sản nhằm mục đích giảm số tiền thuế, phí phải nộp cho Nhà nước. Theo đó, các bên thường thỏa thuận ghi giá chuyển nhượng trong hợp đồng thấp hơn giá trị thực tế giao dịch, còn phần chênh lệch được thanh toán bằng hình thức khác. Tuy nhiên, hành vi này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, không chỉ có thể bị xử phạt hành chính mà trong một số trường hợp nghiêm trọng còn có nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Việc hiểu rõ quy định pháp luật về hành vi khai giá chuyển nhượng không đúng thực tế, mức xử phạt và các hậu quả pháp lý liên quan sẽ giúp người mua, người bán đất tránh được những rủi ro không đáng có trong quá trình giao dịch.

>>> Xem thêm: Đất bị chồng lấp ranh giới trên bản đồ địa chính: Xử lý ra sao khi công chứng?

1. Thế nào là đất mua bán hai giá để lách thuế?

1.1. Khái niệm mua bán đất hai giá

Mua bán đất hai giá là tình trạng các bên tham gia giao dịch thỏa thuận sử dụng hai mức giá khác nhau trong cùng một hoạt động chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Thông thường, một mức giá được ghi nhận trong hợp đồng chuyển nhượng và kê khai với cơ quan thuế, còn một mức giá khác là số tiền thực tế mà bên mua thanh toán cho bên bán.

Ví dụ, một thửa đất được giao dịch thực tế với giá 5 tỷ đồng nhưng trong hợp đồng chỉ ghi giá chuyển nhượng là 3 tỷ đồng để giảm nghĩa vụ thuế, phí. Khoản tiền chênh lệch 2 tỷ đồng được hai bên thanh toán riêng ngoài hợp đồng.

1.2. Mục đích của việc ghi giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế

Nguyên nhân phổ biến khiến các bên thực hiện giao dịch hai giá là nhằm giảm các khoản nghĩa vụ tài chính phát sinh khi chuyển nhượng đất.

Một số mục đích thường gặp gồm:

• Giảm số tiền thuế thu nhập cá nhân mà bên bán phải nộp.
• Giảm lệ phí trước bạ của bên mua.
• Giảm các khoản phí liên quan đến thủ tục sang tên.
• Tạo tâm lý cho các bên rằng giao dịch có lợi hơn về mặt chi phí.

Tuy nhiên, việc khai báo không đúng giá trị giao dịch thực tế có thể bị xem là hành vi vi phạm quy định về thuế và kê khai tài chính.

1.3. Vì sao mua bán đất hai giá tiềm ẩn nhiều rủi ro?

Việc ghi giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế không chỉ ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế mà còn gây bất lợi cho chính các bên tham gia giao dịch.

Một số rủi ro có thể phát sinh như:

• Khi xảy ra tranh chấp, cơ quan giải quyết có thể căn cứ vào giá ghi trong hợp đồng để xem xét quyền lợi của các bên.
• Người mua khó chứng minh số tiền thực tế đã thanh toán ngoài hợp đồng.
• Hợp đồng có thể bị xem xét về tính trung thực của thông tin kê khai.
• Có nguy cơ bị xử phạt nếu cơ quan có thẩm quyền phát hiện hành vi gian dối.

Do đó, việc kê khai đúng giá trị giao dịch là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm tính an toàn pháp lý cho hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

2. Mức phạt đối với hành vi đất mua bán hai giá để lách thuế

2.1. Xử phạt hành chính về hành vi khai sai thuế

Theo quy định pháp luật về quản lý thuế, trường hợp người nộp thuế có hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp có thể bị xử phạt hành chính.

Các hình thức xử lý có thể bao gồm:

• Phạt tiền đối với hành vi khai sai thuế.
• Buộc nộp đủ số tiền thuế còn thiếu.
• Buộc nộp tiền chậm nộp theo quy định.
• Điều chỉnh lại hồ sơ khai thuế liên quan.

Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm, số tiền thuế bị thiếu và các tình tiết liên quan trong từng trường hợp.

2.2. Trường hợp bị xử phạt do trốn thuế

Nếu việc ghi giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế nhằm mục đích làm giảm số thuế phải nộp và có đủ căn cứ xác định hành vi trốn thuế, người vi phạm có thể bị xử phạt theo quy định về xử lý hành vi trốn thuế.

Mức xử phạt có thể căn cứ vào số tiền thuế trốn và mức độ vi phạm.

Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải:

• Nộp đủ số tiền thuế đã trốn.
• Nộp tiền chậm nộp.
• Khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra.

2.3. Trách nhiệm của người mua và người bán trong giao dịch hai giá

Trong giao dịch đất đai, cả bên mua và bên bán đều có thể phải chịu trách nhiệm nếu cùng thống nhất kê khai sai giá trị chuyển nhượng để giảm nghĩa vụ thuế.

Trách nhiệm có thể phát sinh đối với:

• Người bán nếu cố tình khai giá thấp hơn để giảm thuế thu nhập cá nhân.
• Người mua nếu tham gia thỏa thuận kê khai không đúng sự thật.
• Người hỗ trợ lập hồ sơ, chứng từ sai lệch nếu có hành vi vi phạm.

Vì vậy, các bên không nên chỉ quan tâm đến việc giảm chi phí trước mắt mà bỏ qua hậu quả pháp lý lâu dài.

>>> Xem thêm: Một văn phòng công chứng chuyên nghiệp không chỉ xác nhận giấy tờ mà còn giảm thiểu rủi ro pháp lý.

3. Khi nào đất mua bán hai giá để lách thuế có thể bị truy cứu hình sự?

3.1. Dấu hiệu có thể cấu thành tội trốn thuế

Hành vi mua bán đất hai giá có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng các dấu hiệu của tội trốn thuế theo quy định pháp luật.

Một số dấu hiệu có thể bao gồm:

• Cố ý khai báo sai giá trị giao dịch.
• Sử dụng hồ sơ, tài liệu không đúng sự thật.
• Che giấu khoản tiền thực tế phát sinh.
• Làm giảm số tiền thuế phải nộp.
• Số tiền thuế trốn đạt mức luật định.

Việc xử lý hình sự không chỉ dựa vào việc có chênh lệch giá trong hợp đồng mà cần xem xét toàn bộ hành vi, mục đích và hậu quả xảy ra.

3.2. Hình phạt đối với cá nhân thực hiện hành vi trốn thuế

Cá nhân thực hiện hành vi trốn thuế trong giao dịch chuyển nhượng đất có thể bị áp dụng các hình phạt theo quy định của Bộ luật Hình sự tùy thuộc vào mức độ vi phạm.

Các hình phạt có thể bao gồm:

• Phạt tiền.
• Cải tạo không giam giữ.
• Phạt tù trong trường hợp nghiêm trọng.
• Cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định trong một số trường hợp.

Mức xử lý cụ thể sẽ phụ thuộc vào số tiền thuế trốn, tính chất hành vi và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

3.3. Trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại

Nếu hành vi trốn thuế được thực hiện bởi doanh nghiệp hoặc tổ chức đủ điều kiện chịu trách nhiệm hình sự, pháp nhân thương mại cũng có thể bị xử lý.

Các biện pháp xử lý có thể gồm:

• Phạt tiền.
• Đình chỉ hoạt động có thời hạn.
• Cấm kinh doanh trong một số lĩnh vực.
• Các hình phạt bổ sung khác theo quy định.

Điều này cho thấy việc sử dụng hình thức ghi giá thấp hơn thực tế trong giao dịch bất động sản không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với tổ chức liên quan.

4. Cách phòng tránh rủi ro khi giao dịch chuyển nhượng đất

4.1. Kê khai đúng giá trị chuyển nhượng thực tế

Giải pháp quan trọng nhất để hạn chế rủi ro là các bên cần ghi nhận đúng giá trị giao dịch trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Việc kê khai trung thực giúp:

• Đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người mua và người bán.
• Tránh nguy cơ bị truy thu thuế.
• Hạn chế tranh chấp về khoản tiền thanh toán.
• Bảo đảm tính minh bạch của giao dịch.

4.2. Thực hiện thanh toán có chứng từ rõ ràng

Các bên nên thực hiện thanh toán thông qua phương thức có thể chứng minh được, đặc biệt đối với các giao dịch có giá trị lớn.

Một số lưu ý gồm:

• Lưu giữ giấy tờ chuyển tiền.
• Ghi rõ nội dung thanh toán.
• Hạn chế giao dịch bằng tiền mặt không có căn cứ chứng minh.
• Đối chiếu thông tin thanh toán với nội dung hợp đồng.

Những chứng cứ này có ý nghĩa quan trọng nếu phát sinh tranh chấp hoặc cần chứng minh quá trình giao dịch.

4.3. Công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Việc công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giúp bảo đảm tính hợp pháp và an toàn cho giao dịch.

Khi thực hiện công chứng, các bên cần cung cấp đầy đủ hồ sơ như:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• CCCD của các bên tham gia.
• Giấy tờ xác nhận tình trạng hôn nhân (nếu cần).
• Các giấy tờ liên quan khác theo yêu cầu.

Công chứng viên sẽ kiểm tra tính hợp pháp của giao dịch, giải thích quyền và nghĩa vụ của các bên, góp phần hạn chế những rủi ro pháp lý có thể xảy ra.

>>> Xem thêm: Đừng để ngày ký hợp đồng trở thành ngày phát sinh rắc rối vì công chứng mua bán nhà đất chưa chuẩn bị kỹ

Kết luận

Đất mua bán hai giá để lách thuế là hành vi tiềm ẩn nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng, từ việc bị xử phạt hành chính, truy thu số tiền thuế thiếu cho đến nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Việc thỏa thuận ghi giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế có thể giúp giảm chi phí trước mắt nhưng lại khiến cả người mua và người bán đối mặt với nhiều rủi ro lâu dài.

Để bảo đảm an toàn khi giao dịch bất động sản, các bên nên kê khai đúng giá trị chuyển nhượng, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, thực hiện công chứng hợp đồng theo đúng quy định và tuân thủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Nếu cần hỗ trợ về công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giao dịch nhà đất hoặc các thủ tục pháp lý liên quan, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm tư vấn nhanh chóng và chính xác.

>>> Xem thêm: Một bản dịch thuật lấy ngay chất lượng luôn được đánh giá cao

>>> Xem thêm: Giải pháp giúp hồ sơ nước ngoài được chấp nhận dễ dàng hơn chính là công chứng dịch thuật

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com