Trong quá trình tuyển dụng, nhiều doanh nghiệp yêu cầu người lao động bắt đầu làm việc ngay với lý do “thử việc trước rồi ký hợp đồng sau”. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: hợp đồng thử việc có bắt buộc phải ký hay không, và nếu không ký thì quyền lợi của người lao động được bảo đảm như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích quy định pháp luật hiện hành về hợp đồng thử việc, làm rõ các trường hợp bắt buộc và không bắt buộc ký hợp đồng thử việc, kèm ví dụ thực tế dễ hiểu.
>>> Xem thêm: Ký hợp đồng vay vốn cần gấp, nên liên hệvăn phòng công chứng nào để được ưu tiên?
Hợp đồng thử việc là gì theo quy định pháp luật?
Theo pháp luật lao động hiện hành, thử việc là giai đoạn các bên đánh giá sự phù hợp trước khi xác lập quan hệ lao động chính thức.
Khoản 1 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 quy định:
“Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận về việc làm thử, quyền, nghĩa vụ của hai bên trong thời gian thử việc.”
Như vậy, thử việc là quyền thỏa thuận, không phải nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp.
Hợp đồng thử việc có bắt buộc phải ký không?
Trường hợp KHÔNG bắt buộc ký hợp đồng thử việc riêng
Khoản 2 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 cho phép:
“Hai bên có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động.”
Điều này có nghĩa là:
Doanh nghiệp không bắt buộc phải ký một hợp đồng thử việc riêng
Nội dung thử việc có thể được ghi trực tiếp trong hợp đồng lao động chính thức
👉 Trong trường hợp này, chỉ cần một hợp đồng lao động là hợp pháp.
Trường hợp ký hợp đồng thử việc RIÊNG (không phải bắt buộc)
Khoản 1 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 tiếp tục khẳng định:
“Trường hợp có thỏa thuận về việc làm thử thì các bên có thể giao kết hợp đồng thử việc.”
Từ “có thể” cho thấy:
Việc ký hợp đồng thử việc riêng là lựa chọn, không phải nghĩa vụ
Hai bên tự do quyết định hình thức phù hợp
>>> Xem thêm: Thủ tục chuyển nhượng đất đai thuận tiện hơn khi códịch vụ sổ đỏ hỗ trợ
Thử việc không ký hợp đồng có hợp pháp không?
Trường hợp thử việc KHÔNG ký bất kỳ hợp đồng nào
Thực tế phổ biến là người lao động:
Đi làm thử việc
Không ký hợp đồng thử việc
Cũng không ký hợp đồng lao động
Trường hợp này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.
Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019:
“Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản, trừ trường hợp hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng.”
Quyền lợi của người lao động trong thời gian thử việc
Tiền lương thử việc
Khoản 1 Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 quy định:
“Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.”
Doanh nghiệp không được trả lương thử việc quá thấp hoặc không trả lương.
Có được đóng bảo hiểm xã hội khi thử việc không?
Nếu ký hợp đồng thử việc riêng → không bắt buộc đóng BHXH
Nếu ký hợp đồng lao động có nội dung thử việc → phải đóng BHXH bắt buộc
Căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:
“Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.”
Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ: Anh A được công ty X nhận vào làm nhân viên kinh doanh, thử việc 2 tháng, không ký hợp đồng thử việc, không ký hợp đồng lao động, chỉ thỏa thuận miệng.
Công việc có trả lương
Thời gian làm việc đủ 2 tháng
Có sự quản lý, chấm công
Trong trường hợp này:
Quan hệ lao động đã phát sinh
Công ty X vi phạm nghĩa vụ ký hợp đồng lao động
Anh A vẫn có quyền yêu cầu bảo vệ quyền lợi về tiền lương, thời giờ làm việc, bồi thường nếu có tranh chấp
Người lao động nên làm gì khi thử việc?
Yêu cầu ký hợp đồng lao động có điều khoản thử việc
Hoặc ký hợp đồng thử việc bằng văn bản
Kiểm tra rõ: thời gian thử việc, mức lương, công việc cụ thể
Không nên thử việc kéo dài mà không có bất kỳ giấy tờ nào
Kết luận
Hợp đồng thử việc không bắt buộc phải ký riêng, nhưng nội dung thử việc phải có sự thỏa thuận rõ ràng và hợp pháp. Việc không ký bất kỳ hợp đồng nào khi thử việc tiềm ẩn nhiều rủi ro cho cả người lao động và doanh nghiệp. Để bảo vệ quyền lợi, người lao động cần hiểu rõ quy định pháp luật và chủ động yêu cầu ký kết hợp đồng phù hợp ngay từ đầu.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
