Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuHoạt động mua bán nhà đất luôn gắn liền với nhiều nghĩa vụ tài chính, trong đó có các khoản thuế, phí phải thực hiện theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tồn tại tình trạng một số bên tham gia giao dịch thống nhất ghi giá chuyển nhượng trong hợp đồng thấp hơn giá trị thực tế để giảm số tiền thuế phải nộp. Hành vi này thường được gọi là mua nhà “hai giá” hoặc kê khai giá chuyển nhượng không đúng thực tế.
Việc mua nhà “hai giá” để trốn thuế không chỉ tiềm ẩn nguy cơ bị truy thu nghĩa vụ tài chính mà còn có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý nghiêm trọng đối với cả bên mua, bên bán và những người liên quan. Vì vậy, việc hiểu rõ bản chất, rủi ro và mức xử phạt đối với hành vi này là điều cần thiết trước khi thực hiện giao dịch bất động sản.
>>> Xem thêm: Bạn có chắc mình đã thực hiện đúng chứng thực chữ ký theo quy định?
1. Khái quát về tình trạng mua nhà “hai giá” để trốn thuế
1.1. Mua nhà “hai giá” là gì?
Mua nhà “hai giá” là cách gọi phổ biến để chỉ trường hợp các bên giao dịch bất động sản thỏa thuận sử dụng hai mức giá khác nhau:
- Một mức giá thực tế mà bên mua thanh toán cho bên bán.
- Một mức giá thấp hơn được ghi nhận trong hợp đồng chuyển nhượng hoặc kê khai với cơ quan nhà nước.
Ví dụ, một căn nhà được mua bán thực tế với giá 5 tỷ đồng nhưng trong hợp đồng công chứng chỉ ghi giá 3 tỷ đồng nhằm giảm số tiền thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ hoặc các khoản phí liên quan.
Hình thức này thường xuất phát từ mục đích giảm chi phí giao dịch, tuy nhiên lại có thể vi phạm quy định về kê khai trung thực trong hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
1.2. Vì sao nhiều người thực hiện giao dịch hai giá?
Một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng này gồm:
- Muốn giảm số thuế phải nộp khi chuyển nhượng nhà đất.
- Người mua và người bán chưa nhận thức đầy đủ về hậu quả pháp lý.
- Tâm lý muốn tiết kiệm chi phí trong giao dịch bất động sản.
- Một số trường hợp có sự thỏa thuận giữa các bên để khai báo giá thấp hơn thực tế.
Tuy nhiên, khoản lợi ích trước mắt có thể dẫn đến nhiều rủi ro lớn hơn nếu cơ quan có thẩm quyền phát hiện dấu hiệu kê khai không đúng giá trị giao dịch.
1.3. Quy định pháp luật về việc kê khai giá chuyển nhượng bất động sản
Theo nguyên tắc chung của pháp luật thuế và pháp luật về quản lý tài chính, các bên tham gia giao dịch phải kê khai thông tin trung thực, chính xác và chịu trách nhiệm về nội dung đã kê khai.
Giá chuyển nhượng bất động sản là một trong những căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ tài chính như:
- Thuế thu nhập cá nhân của bên chuyển nhượng.
- Lệ phí trước bạ của bên nhận chuyển nhượng.
- Các khoản phí, lệ phí khác liên quan.
Việc cố tình khai sai giá trị giao dịch nhằm làm giảm số thuế phải nộp có thể bị xem xét là hành vi trốn thuế hoặc vi phạm quy định về thuế.
2. Những rủi ro pháp lý khi mua nhà “hai giá” để trốn thuế
2.1. Rủi ro bị truy thu thuế và xử phạt hành chính
Khi phát hiện giá kê khai trong hợp đồng không phù hợp với giá trị giao dịch thực tế, cơ quan thuế có quyền kiểm tra, xác minh và yêu cầu người nộp thuế thực hiện lại nghĩa vụ tài chính.
Các khoản có thể bị truy thu bao gồm:
- Thuế thu nhập cá nhân còn thiếu.
- Tiền lệ phí trước bạ chưa nộp đủ.
- Tiền chậm nộp thuế.
- Các khoản xử phạt vi phạm hành chính liên quan.
Ngoài số tiền thuế phải bổ sung, người vi phạm còn có thể phải chịu thêm khoản tiền phạt theo quy định pháp luật.
2.2. Nguy cơ bị xử lý về hành vi trốn thuế
Trong trường hợp hành vi kê khai giá thấp hơn thực tế được xác định nhằm mục đích làm giảm nghĩa vụ thuế với số tiền đủ lớn, người thực hiện có thể bị xem xét trách nhiệm về hành vi trốn thuế.
Tùy theo mức độ vi phạm, hậu quả có thể bao gồm:
- Xử phạt hành chính về thuế.
- Phạt tiền với mức cao hơn số thuế trốn.
- Trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.
Do đó, việc thỏa thuận ghi giá thấp trong hợp đồng không còn là vấn đề giữa hai bên mua bán mà có thể trở thành hành vi vi phạm pháp luật.
2.3. Rủi ro tranh chấp khi xảy ra mâu thuẫn giữa bên mua và bên bán
Một trong những rủi ro lớn khi mua nhà “hai giá” là giá trị pháp lý của hợp đồng có thể gây bất lợi cho các bên khi xảy ra tranh chấp.
Ví dụ:
- Bên mua đã thanh toán thực tế 5 tỷ đồng nhưng hợp đồng chỉ thể hiện 3 tỷ đồng.
- Khi có tranh chấp, việc chứng minh số tiền đã thanh toán thêm 2 tỷ đồng có thể gặp nhiều khó khăn.
Nếu không có đầy đủ chứng cứ chứng minh giao dịch thực tế, quyền lợi của bên bị thiệt hại có thể bị ảnh hưởng.
>>> Xem thêm: Bạn đang chuẩn bị bán nhà? Đừng bỏ qua bước công chứng mua bán nhà đất
3. Mức phạt mới nhất đối với hành vi mua nhà “hai giá” để trốn thuế
3.1. Xử phạt hành chính trong lĩnh vực thuế
Đối với hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc cố tình không kê khai đúng nghĩa vụ thuế, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo quy định về quản lý thuế.
Các hình thức xử lý có thể bao gồm:
- Buộc nộp đủ số tiền thuế còn thiếu.
- Tính tiền chậm nộp thuế.
- Phạt tiền đối với hành vi vi phạm.
Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào tính chất hành vi, số tiền thuế thiếu và các tình tiết liên quan.
3.2. Trường hợp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Nếu hành vi trốn thuế đạt mức độ nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị xử lý hình sự về tội trốn thuế.
Các yếu tố có thể được xem xét gồm:
- Số tiền thuế trốn.
- Mức độ cố ý của hành vi.
- Tính chất, quy mô của giao dịch.
- Việc tổ chức hoặc giúp sức cho hành vi vi phạm.
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể phải chịu các hình phạt bổ sung theo quy định.
3.3. Người mua và người bán ai phải chịu trách nhiệm?
Trong giao dịch mua bán nhà đất, trách nhiệm pháp lý có thể phát sinh đối với nhiều chủ thể nếu cùng tham gia vào việc kê khai giá không đúng thực tế.
Bên bán có thể phải chịu trách nhiệm về:
- Kê khai không đúng giá chuyển nhượng.
- Nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân phát sinh từ giao dịch.
Bên mua có thể gặp rủi ro nếu:
- Biết rõ việc kê khai sai nhưng vẫn đồng ý thực hiện.
- Cung cấp thông tin không chính xác trong hồ sơ giao dịch.
Ngoài ra, cá nhân, tổ chức trung gian nếu cố tình hỗ trợ hành vi gian dối cũng có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định.
4. Cách hạn chế rủi ro khi mua bán nhà đất
4.1. Kê khai đúng giá trị giao dịch thực tế
Giải pháp an toàn nhất là các bên nên ghi nhận đúng giá chuyển nhượng thực tế trong hợp đồng mua bán nhà đất.
Việc này giúp:
- Đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên.
- Hạn chế nguy cơ bị truy thu thuế.
- Có căn cứ rõ ràng khi xảy ra tranh chấp.
4.2. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ giao dịch
Các bên nên lưu giữ đầy đủ:
- Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở.
- Chứng từ thanh toán.
- Biên bản bàn giao nhà đất.
- Các giấy tờ liên quan đến quá trình giao dịch.
Đây là những tài liệu quan trọng để chứng minh tính hợp pháp của giao dịch khi cần thiết.
4.3. Thực hiện công chứng hợp đồng mua bán nhà đất đúng quy định
Công chứng hợp đồng là bước quan trọng giúp xác nhận tính hợp pháp của giao dịch và bảo vệ quyền lợi của các bên.
Khi công chứng, các bên cần cung cấp thông tin trung thực, đặc biệt là giá chuyển nhượng, phương thức thanh toán và các thỏa thuận liên quan.
4.4. Nên tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý trước khi giao dịch
Đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc có nhiều vấn đề phức tạp, việc được tư vấn trước khi ký hợp đồng sẽ giúp:
- Nhận diện rủi ro pháp lý.
- Hiểu rõ nghĩa vụ thuế.
- Hạn chế tranh chấp phát sinh.
>>> Xem thêm: Chọn đúng văn phòng công chứng có thể giúp bạn tiết kiệm nhiều ngày chờ đợi.
Kết luận
Mua nhà “hai giá” để trốn thuế có thể giúp giảm chi phí giao dịch trong thời gian ngắn nhưng lại tiềm ẩn nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng như bị truy thu thuế, xử phạt hành chính, thậm chí có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Vì vậy, các bên khi thực hiện giao dịch bất động sản cần kê khai đúng giá trị chuyển nhượng, tuân thủ quy định pháp luật và thực hiện công chứng hợp đồng đầy đủ để bảo vệ quyền lợi của mình.
Để được tư vấn về hợp đồng mua bán nhà đất, thủ tục công chứng giao dịch bất động sản và các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hỗ trợ. Với đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng khách hàng trong các giao dịch nhà đất an toàn, minh bạch và đúng quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Đằng sau nhiều bộ hồ sơ thành công là dịch vụ dịch thuật đa ngôn ngữ chất lượng
>>> Xem thêm: Mua nhà căn hộ có tầng thượng làm sân thượng chung.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com