Thẩm quyền của công chứng viên khi thực hiện công chứng lưu động

Công chứng lưu động là hình thức ngày càng phổ biến nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân không thể đến văn phòng công chứng. Tuy nhiên, không ít tranh chấp phát sinh khi các bên nghi ngờ thẩm quyền công chứng ngoài trụ sở của công chứng viên. Việc hiểu sai hoặc áp dụng không đúng thẩm quyền có thể dẫn đến rủi ro pháp lý cho cả công chứng viên và người yêu cầu công chứng. Do đó, việc làm rõ giới hạn thẩm quyền của công chứng viên khi thực hiện công chứng lưu động là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong thực tiễn.

>>> Xem thêm: Cần công chứng hợp đồng mua bán nhà đất? Văn phòng công chứng nào uy tín, dịch vụ nhanh gọn?

1. Khái niệm và cơ sở pháp lý của công chứng lưu động

Công chứng lưu động được hiểu là việc công chứng viên thực hiện hoạt động công chứng ngoài trụ sở tổ chức hành nghề công chứng, trong những trường hợp người yêu cầu công chứng có lý do chính đáng không thể đến văn phòng.

Luật Công chứng 2024 ghi nhận nguyên tắc này, theo đó:
“Công chứng viên được thực hiện công chứng ngoài trụ sở trong trường hợp người yêu cầu công chứng là người già yếu, người không thể đi lại, người đang điều trị nội trú hoặc vì lý do chính đáng khác”.

Như vậy, công chứng lưu động không phải là hoạt động tùy nghi mà phải dựa trên căn cứ pháp lý rõ ràng và gắn liền với thẩm quyền hợp pháp của công chứng viên.

2. Thẩm quyền công chứng ngoài trụ sở của công chứng viên

2.1. Thẩm quyền gắn với tư cách công chứng viên

Công chứng viên chỉ được thực hiện công chứng lưu động khi:

• Đang hành nghề hợp pháp tại tổ chức hành nghề công chứng

• Có quyết định bổ nhiệm còn hiệu lực

• Thực hiện công chứng nhân danh tổ chức hành nghề công chứng nơi mình làm việc

Việc công chứng ngoài trụ sở không làm phát sinh thẩm quyền mới, mà chỉ là cách thức thực hiện thẩm quyền đã được pháp luật trao.

2.2. Thẩm quyền không phụ thuộc vào địa điểm thực hiện

Theo nguyên tắc của Luật Công chứng 2024, địa điểm thực hiện công chứng không làm thay đổi thẩm quyền của công chứng viên. Điều quan trọng là:

• Nội dung giao dịch thuộc phạm vi được công chứng

• Công chứng viên trực tiếp chứng kiến việc ký kết

• Tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục công chứng

Do đó, miễn là công chứng viên thực hiện đúng quy định, văn bản được công chứng lưu động có giá trị pháp lý tương đương văn bản công chứng tại trụ sở.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn kiểm tra tiến độ hồ sơ qua dịch vụ làm sổ đỏ

3. Giới hạn thẩm quyền công chứng ngoài trụ sở

3.1. Không được mở rộng phạm vi thẩm quyền

Công chứng viên không được lợi dụng công chứng lưu động để:

• Công chứng các giao dịch pháp luật cấm

• Công chứng khi không đủ điều kiện về hồ sơ, chủ thể

• Thực hiện công chứng vượt quá phạm vi địa hạt hoặc tổ chức hành nghề

Việc công chứng ngoài trụ sở chỉ là hình thức thực hiện, không phải căn cứ để nới lỏng điều kiện công chứng.

3.2. Không được ủy quyền việc công chứng lưu động

Thẩm quyền công chứng ngoài trụ sở là thẩm quyền cá nhân của công chứng viên, không được:

• Ủy quyền cho người khác thực hiện

• Ký lời chứng khi không trực tiếp chứng kiến

Nếu vi phạm, văn bản công chứng có thể bị xem xét hủy bỏ hoặc tuyên vô hiệu khi có tranh chấp.

4. Trách nhiệm pháp lý gắn với thẩm quyền công chứng lưu động

Khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở, công chứng viên phải chịu:

• Trách nhiệm cá nhân về nội dung lời chứng

• Trách nhiệm bồi thường nếu gây thiệt hại

• Trách nhiệm kỷ luật hoặc xử phạt hành chính nếu vi phạm quy định

Đặc biệt, trong tranh chấp, Tòa án thường xem xét rất kỹ việc công chứng viên có thực hiện đúng thẩm quyền công chứng ngoài trụ sở hay không để đánh giá giá trị pháp lý của văn bản.

5. Thực tiễn tranh chấp liên quan đến thẩm quyền công chứng ngoài trụ sở

Trong nhiều vụ việc, bên tranh chấp thường cho rằng:

• Công chứng viên không có thẩm quyền thực hiện công chứng lưu động

• Việc công chứng không diễn ra đúng địa điểm, hoàn cảnh thực tế

• Công chứng viên không trực tiếp chứng kiến việc ký

Tuy nhiên, thực tiễn xét xử cho thấy, Tòa án không mặc nhiên phủ nhận giá trị văn bản công chứng ngoài trụ sở, mà sẽ đánh giá tổng thể các yếu tố: thẩm quyền, trình tự, ý chí tự nguyện và nội dung giao dịch.

>>> Xem thêm: Có được đăng ký tại nơi tạm trú khi làm thủ tục đăng ký kết hôn không?

6. Khuyến nghị để bảo đảm đúng thẩm quyền khi công chứng lưu động

Để hạn chế rủi ro pháp lý, cần lưu ý:

• Xác định rõ căn cứ công chứng ngoài trụ sở

• Ghi nhận đầy đủ địa điểm, hoàn cảnh công chứng trong lời chứng

• Công chứng viên trực tiếp thực hiện toàn bộ quá trình

• Lưu trữ hồ sơ chứng minh việc thực hiện đúng thẩm quyền

Những biện pháp này giúp củng cố giá trị pháp lý của văn bản và bảo vệ công chứng viên trước nguy cơ tranh chấp.

7. Kết luận

Thẩm quyền công chứng ngoài trụ sở của công chứng viên là thẩm quyền hợp pháp, được pháp luật cho phép trong những trường hợp nhất định. Tuy nhiên, đây là thẩm quyền có giới hạn và gắn chặt với trách nhiệm nghề nghiệp. Việc hiểu đúng và thực hiện đúng thẩm quyền khi công chứng lưu động không chỉ bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng mà còn góp phần nâng cao tính an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Hợp đồng giả tạo: Vì sao công chứng viên phải từ chối?

>>> Công chứng văn bản từ chối nhận di sản khi di sản là tiền gửi ngân hàng

>>> Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng ủy quyền tại nơi cư trú

>>> Dịch vụ làm sổ hồng trọn gói sang tên cho người nước ngoài mua nhà

>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com