Trong hoạt động công chứng, chữ ký và điểm chỉ của người tham gia giao dịch không chỉ là dấu hiệu xác nhận ý chí mà còn là yếu tố cốt lõi bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tồn tại tình trạng hồ sơ công chứng lưu trữ không đầy đủ chữ ký, điểm chỉ, hoặc thể hiện không rõ ràng, không nhất quán giữa các bản lưu. Khi phát sinh tranh chấp, thiếu sót này có thể làm suy giảm nghiêm trọng giá trị chứng cứ của văn bản công chứng và kéo theo nhiều hệ quả pháp lý cho công chứng viên cũng như tổ chức hành nghề công chứng.

>>> Xem thêm: Lý do nhiều người chọn văn phòng công chứng thay vì dịch vụ công chứng di động

1. Ý nghĩa pháp lý của chữ ký, điểm chỉ trong hồ sơ công chứng

Thiếu chữ ký trong hồ sơ

Chữ ký, điểm chỉ là phương thức thể hiện ý chí tự nguyện của người tham gia giao dịch. Đối với người không biết chữ hoặc không thể ký, điểm chỉ là căn cứ pháp lý thay thế chữ ký.

Điều 48 Luật Công chứng 2014 quy định:
“Người yêu cầu công chứng phải ký vào văn bản công chứng trước mặt công chứng viên; trường hợp không ký được thì phải điểm chỉ”.

Do đó, chữ ký, điểm chỉ không chỉ cần có trên văn bản công chứng mà còn phải được phản ánh đầy đủ, chính xác trong hồ sơ công chứng lưu trữ, nhằm bảo đảm khả năng đối chiếu, xác minh khi cần thiết.

2. Các dạng thiếu sót thường gặp về chữ ký, điểm chỉ trong hồ sơ lưu trữ

Trong thực tiễn hành nghề, hồ sơ công chứng lưu trữ không đầy đủ chữ ký, điểm chỉ thường xuất hiện dưới các dạng sau:

  • Thiếu chữ ký hoặc điểm chỉ của một trong các bên tham gia giao dịch

  • Chữ ký, điểm chỉ trong hồ sơ lưu trữ không trùng khớp với bản giao cho các bên

  • Dấu điểm chỉ mờ, không rõ vân tay, không xác định được ngón tay sử dụng

  • Thiếu chữ ký, điểm chỉ tại các trang cần ký giáp lai

  • Hồ sơ lưu trữ chỉ có bản sao không thể hiện đầy đủ chữ ký, điểm chỉ

Những thiếu sót này làm giảm khả năng chứng minh tính hợp pháp của giao dịch khi xảy ra tranh chấp.

>>> Xem thêm: Những câu hỏi nên đặt trước khi ký hợp đồng với dịch vụ làm sổ đỏ

3. Trách nhiệm pháp lý khi hồ sơ công chứng lưu trữ không đầy đủ chữ ký, điểm chỉ

3.1. Trách nhiệm của công chứng viên

Công chứng viên là người trực tiếp chịu trách nhiệm về quy trình công chứng và hồ sơ công chứng.

Khoản 2 Điều 17 Luật Công chứng 2014 quy định:
“Công chứng viên phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về văn bản công chứng và hồ sơ công chứng do mình thực hiện”.

Việc để hồ sơ lưu trữ không đầy đủ chữ ký, điểm chỉ được xem là vi phạm quy trình nghiệp vụ công chứng, có thể dẫn đến các hình thức xử lý kỷ luật như khiển trách, cảnh cáo, tạm đình chỉ hành nghề hoặc thu hồi thẻ công chứng viên, tùy theo tính chất và hậu quả của vi phạm.

3.2. Trách nhiệm của tổ chức hành nghề công chứng

Tổ chức hành nghề công chứng có nghĩa vụ quản lý, lưu trữ hồ sơ công chứng đúng quy định pháp luật.

Khoản 1 Điều 38 Luật Công chứng 2014 quy định:
“Tổ chức hành nghề công chứng phải bồi thường thiệt hại do lỗi của công chứng viên, nhân viên của mình gây ra trong quá trình hành nghề”.

Nếu việc thiếu chữ ký, điểm chỉ trong hồ sơ lưu trữ dẫn đến thiệt hại cho người yêu cầu công chứng hoặc người thứ ba, tổ chức hành nghề công chứng có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường, kể cả trong trường hợp lỗi xuất phát từ cá nhân công chứng viên.

3.3. Trách nhiệm hành chính và trách nhiệm khác

Trong quá trình thanh tra, kiểm tra hoạt động công chứng, hồ sơ lưu trữ không đầy đủ chữ ký, điểm chỉ là căn cứ để xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức hành nghề công chứng.

Ngoài ra, trong trường hợp việc thiếu sót này là điều kiện để phát sinh hành vi gian dối, giả mạo hoặc chiếm đoạt tài sản, trách nhiệm pháp lý còn có thể được xem xét ở mức độ nghiêm trọng hơn theo quy định pháp luật liên quan.

>>> Xem thêm: Có được dùng giấy tờ đã công chứng giấy tờ để nộp hồ sơ xin việc?

4. Ảnh hưởng của việc thiếu chữ ký, điểm chỉ đến giá trị pháp lý của văn bản công chứng

Thiếu chữ ký trong hồ sơ

Hồ sơ công chứng lưu trữ không đầy đủ chữ ký, điểm chỉ có thể dẫn đến các hệ quả pháp lý sau:

  • Giảm giá trị chứng cứ của văn bản công chứng

  • Khó chứng minh ý chí tự nguyện của các bên tham gia giao dịch

  • Gia tăng nguy cơ văn bản công chứng bị yêu cầu tuyên vô hiệu

  • Gây bất lợi cho công chứng viên khi bị khiếu nại, tố cáo

Điều 7 Luật Công chứng 2014 khẳng định:
“Văn bản công chứng có giá trị chứng cứ”.
Tuy nhiên, giá trị này chỉ được bảo đảm khi hồ sơ công chứng lưu trữ phản ánh trung thực, đầy đủ các yếu tố xác lập giao dịch, trong đó chữ ký và điểm chỉ giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

5. Ví dụ minh họa thực tiễn

Trong một vụ tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, bên tặng cho cho rằng mình chưa từng ký hoặc điểm chỉ vào hợp đồng. Khi Tòa án yêu cầu cung cấp hồ sơ công chứng lưu trữ, phát hiện hồ sơ chỉ có bản hợp đồng thiếu dấu điểm chỉ của bên tặng cho, trong khi bản giao cho bên nhận lại có điểm chỉ đầy đủ. Tình tiết này khiến Tòa án nghi ngờ tính xác thực của giao dịch và yêu cầu giám định, đồng thời xem xét trách nhiệm của công chứng viên do lưu trữ hồ sơ không đầy đủ.

Kết luận

Hồ sơ công chứng lưu trữ không đầy đủ chữ ký, điểm chỉ không chỉ là sai sót nghiệp vụ mà còn có thể kéo theo trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng cho công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng. Trong bối cảnh tranh chấp dân sự ngày càng phức tạp, việc bảo đảm hồ sơ công chứng được lưu trữ đầy đủ, chính xác từng chữ ký, từng dấu điểm chỉ là điều kiện bắt buộc để bảo vệ giá trị pháp lý của văn bản công chứng và an toàn nghề nghiệp cho người hành nghề.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng không tại trụ sở có bị vô hiệu trong tranh chấp không?

>>> Quyền thừa kế của vợ/chồng: Đối với tài khoản ngân hàng của người bạn đời

>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng nhượng quyền thương mại

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội tư vấn miễn phí thủ tục công chứng nhà đất

>>> Tra cứu phí công chứng online nhanh chóng, chính xác chỉ trong 1 phút

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com