Trong thực tiễn giao dịch dân sự, nhiều bên lựa chọn ký hợp đồng tại nhà vì lý do sức khỏe, tuổi tác hoặc điều kiện đi lại hạn chế. Điều này dẫn đến câu hỏi quan trọng: khi ký hợp đồng tại nhà thì có bắt buộc công chứng viên đến tận nơi hay không, và nếu không có công chứng viên trực tiếp chứng kiến thì hợp đồng có giá trị pháp lý thế nào. Pháp luật công chứng hiện hành có quy định rõ về nguyên tắc ký kết và chứng nhận hợp đồng ngoài trụ sở. Việc hiểu đúng quy định này giúp các bên tránh rủi ro bị vô hiệu hợp đồng khi phát sinh tranh chấp.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng và những sai lầm phổ biến trong thủ tục công chứng giấy tờ đất đai
1. Nguyên tắc ký hợp đồng có công chứng theo pháp luật hiện hành

Theo Luật Công chứng 2024, đối với các hợp đồng, giao dịch thuộc diện bắt buộc công chứng, việc ký kết phải tuân thủ nguyên tắc: “Người yêu cầu công chứng phải ký hoặc điểm chỉ vào hợp đồng, giao dịch trước mặt công chứng viên”.
Quy định này thể hiện rõ:
-
Công chứng viên phải trực tiếp chứng kiến việc ký hoặc điểm chỉ
-
Việc ký trước, ký thay hoặc ký khi không có mặt công chứng viên là không hợp lệ
-
Nguyên tắc này áp dụng cho cả công chứng tại trụ sở và công chứng ngoài trụ sở
Do đó, khi ký hợp đồng tại nhà mà hợp đồng thuộc diện phải công chứng, việc công chứng viên đến tận nơi là yêu cầu mang tính bắt buộc.
2. Ký hợp đồng tại nhà trong trường hợp nào cần công chứng viên đến tận nơi?
2.1. Hợp đồng thuộc diện bắt buộc phải công chứng
Các hợp đồng phổ biến như:
-
Hợp đồng mua bán, tặng cho, thế chấp nhà đất
-
Văn bản khai nhận, thỏa thuận phân chia di sản
-
Hợp đồng ủy quyền liên quan đến bất động sản
Trong các trường hợp này, nếu các bên ký hợp đồng tại nhà thì bắt buộc phải có công chứng viên đến tận nơi để chứng kiến và xác nhận việc ký kết.
2.2. Người ký không thể đến văn phòng công chứng
Khi người yêu cầu:
-
Già yếu
-
Bị hạn chế khả năng đi lại
-
Đang điều trị tại nhà hoặc cơ sở y tế
Pháp luật cho phép công chứng ngoài trụ sở, nhưng vẫn yêu cầu công chứng viên trực tiếp có mặt tại địa điểm ký hợp đồng.
>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ có giúp rút ngắn thời gian sang tên không?
3. Trường hợp nào ký hợp đồng tại nhà không cần công chứng viên đến tận nơi?
Không phải mọi hợp đồng ký tại nhà đều cần công chứng viên. Cụ thể:
3.1. Hợp đồng không thuộc diện bắt buộc công chứng
Đối với các hợp đồng:
-
Hợp đồng vay tài sản thông thường
-
Hợp đồng thuê nhà không thuộc trường hợp bắt buộc công chứng
-
Hợp đồng dân sự khác mà pháp luật không yêu cầu công chứng
Các bên có thể ký tại nhà mà không cần công chứng viên đến tận nơi, nếu không có nhu cầu công chứng.
3.2. Công chứng chữ ký theo yêu cầu riêng lẻ
Trong một số trường hợp, các bên chỉ yêu cầu chứng thực chữ ký (không phải công chứng hợp đồng). Khi đó, việc ký tại nhà chỉ được chấp nhận nếu pháp luật về chứng thực cho phép và có người có thẩm quyền trực tiếp chứng kiến.
4. Hậu quả pháp lý nếu ký hợp đồng tại nhà mà không có công chứng viên

Nếu hợp đồng thuộc diện bắt buộc công chứng nhưng:
-
Các bên tự ký tại nhà
-
Sau đó mang đến văn phòng yêu cầu công chứng viên chứng nhận
Thì công chứng viên có quyền từ chối, vì không chứng kiến việc ký. Trường hợp vẫn được xác nhận trái quy định, hợp đồng có nguy cơ:
-
Bị tuyên vô hiệu
-
Không được Tòa án công nhận giá trị pháp lý
-
Phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại
Đây là rủi ro pháp lý rất thường gặp trong thực tiễn.
>>> Xem thêm: Cách phân biệt giấy tờ đã được công chứng giấy tờ thật – giả
5. Điều kiện để công chứng viên đến tận nơi ký hợp đồng hợp pháp
Để việc công chứng viên đến tận nơi được thực hiện đúng pháp luật, cần bảo đảm:
-
Có lý do chính đáng để công chứng ngoài trụ sở
-
Công chứng viên trực tiếp chứng kiến việc ký hoặc điểm chỉ
-
Hồ sơ công chứng đầy đủ, hợp lệ
-
Địa điểm, thời gian công chứng được ghi rõ trong lời chứng
Việc thiếu một trong các điều kiện này có thể ảnh hưởng đến giá trị pháp lý của hợp đồng.
6. Giá trị pháp lý của hợp đồng được ký tại nhà có công chứng viên
Hợp đồng được ký tại nhà với sự có mặt trực tiếp của công chứng viên:
-
Có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng công chứng tại văn phòng
-
Có giá trị chứng cứ
-
Được Tòa án và cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận
Địa điểm ký không làm thay đổi hiệu lực pháp lý, nếu đúng trình tự và thẩm quyền.
7. Kết luận
Khi hợp đồng thuộc diện bắt buộc công chứng, việc ký tại nhà chỉ hợp pháp nếu có công chứng viên đến tận nơi trực tiếp chứng kiến việc ký hoặc điểm chỉ. Việc tự ý ký trước rồi mới yêu cầu công chứng tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn. Do đó, để bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch, các bên cần xác định rõ tính chất hợp đồng và tuân thủ đúng quy định về công chứng ngoài trụ sở.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Hợp đồng giả tạo: Vì sao công chứng viên phải từ chối?
>>> Công chứng văn bản từ chối nhận di sản khi di sản là tiền gửi ngân hàng
>>> Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng ủy quyền tại nơi cư trú
>>> Dịch vụ làm sổ hồng trọn gói sang tên cho người nước ngoài mua nhà
>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
