Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong hoạt động hành nghề công chứng, công chứng viên không chỉ chịu trách nhiệm trước pháp luật mà còn thường xuyên chịu áp lực từ nhiều phía khác nhau. Một vấn đề gây tranh luận trong thực tiễn là liệu công chứng viên có được từ chối công chứng theo chỉ đạo của cơ quan quản lý, tổ chức hành nghề hay cá nhân có thẩm quyền hay không. Việc từ chối công chứng nếu không đúng căn cứ pháp luật có thể xâm phạm quyền của người yêu cầu công chứng. Bài viết dưới đây phân tích rõ giới hạn pháp lý của việc từ chối công chứng theo chỉ đạo.
>>> Xem thêm: Cần mang gì khi đến Văn phòng công chứng làm giấy tờ nhà đất?
1. Nguyên tắc hành nghề của công chứng viên
Nguyên tắc hành nghề là nền tảng để xác định tính hợp pháp của mọi quyết định công chứng.
Theo “Điều 7 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên phải hành nghề độc lập, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, chịu trách nhiệm cá nhân về văn bản công chứng do mình thực hiện.
Nguyên tắc này khẳng định công chứng viên không phụ thuộc vào mệnh lệnh hành chính hay chỉ đạo mang tính áp đặt trái pháp luật.
2. Từ chối công chứng theo chỉ đạo có được pháp luật thừa nhận không?
Pháp luật không thừa nhận việc từ chối công chứng chỉ dựa trên chỉ đạo mà không có căn cứ pháp luật.
Theo “Điều 44 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên chỉ được từ chối công chứng khi hợp đồng, giao dịch vi phạm pháp luật hoặc người yêu cầu công chứng không đáp ứng điều kiện theo quy định.
Như vậy, từ chối công chứng theo chỉ đạo chỉ hợp pháp nếu nội dung chỉ đạo đó phù hợp với căn cứ từ chối được pháp luật quy định.
3. Phân biệt chỉ đạo hành chính và căn cứ pháp lý từ chối công chứng
3.1. Chỉ đạo hành chính không thay thế căn cứ pháp luật
Các văn bản chỉ đạo nội bộ, ý kiến miệng hoặc yêu cầu hành chính không phải là nguồn luật để làm căn cứ từ chối công chứng.
Nếu công chứng viên từ chối công chứng chỉ vì “được chỉ đạo”, thì quyết định đó có thể bị xem là trái pháp luật.
3.2. Khi chỉ đạo trùng với căn cứ pháp luật
Trong trường hợp chỉ đạo nhằm nhắc nhở về việc tuân thủ pháp luật (ví dụ: không công chứng giao dịch vi phạm điều cấm), thì việc từ chối không xuất phát từ chỉ đạo mà xuất phát từ chính quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Khi nào nên sử dụng dịch vụ sang tên sổ đỏ thay vì tự đi làm?
4. Trách nhiệm của công chứng viên khi thực hiện chỉ đạo trái pháp luật
Công chứng viên không được miễn trách nhiệm cá nhân vì lý do “làm theo chỉ đạo”.
Theo “Điều 38 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên phải bồi thường thiệt hại nếu do lỗi của mình gây ra. Việc từ chối công chứng trái pháp luật theo chỉ đạo không loại trừ trách nhiệm cá nhân của công chứng viên.
5. Quyền của người yêu cầu công chứng khi bị từ chối theo chỉ đạo
Khi bị từ chối công chứng theo chỉ đạo mà không được nêu rõ căn cứ pháp luật, người yêu cầu công chứng có quyền:
-
Yêu cầu công chứng viên giải thích bằng văn bản;
-
Khiếu nại hành vi từ chối công chứng;
-
Khởi kiện nếu việc từ chối gây thiệt hại.
Theo “Điều 10 Luật Công chứng 2014”, người yêu cầu công chứng có quyền khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động công chứng.
>>> Xem thêm: Quy trình chi tiết chứng thực chữ ký cho người nước ngoài
6. Giới hạn quyền quản lý của tổ chức hành nghề công chứng
Tổ chức hành nghề công chứng có quyền quản lý về mặt tổ chức, nhưng không có quyền can thiệp trái pháp luật vào quyết định chuyên môn của công chứng viên.
Mọi sự can thiệp mang tính áp đặt làm sai lệch nguyên tắc độc lập đều có thể bị xem là vi phạm pháp luật công chứng.
7. Thực tiễn áp dụng và rủi ro pháp lý
Trong thực tiễn, nhiều tranh chấp phát sinh khi công chứng viên viện dẫn “chỉ đạo cấp trên” để từ chối công chứng.
Tòa án và cơ quan có thẩm quyền thường không chấp nhận lý do này nếu không chứng minh được căn cứ pháp luật rõ ràng.
Kết luận
Công chứng viên không được từ chối công chứng theo chỉ đạo nếu chỉ đạo đó không dựa trên căn cứ pháp luật. Từ chối công chứng theo chỉ đạo chỉ hợp pháp khi bản thân nội dung giao dịch thuộc trường hợp bắt buộc phải từ chối theo quy định của Luật Công chứng. Việc tuân thủ nguyên tắc độc lập là yếu tố then chốt bảo đảm tính khách quan và an toàn pháp lý của hoạt động công chứng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Câu hỏi thường gặp về công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất
>>> Quyền thừa kế của vợ/chồng: Đối với tài khoản ngân hàng của người bạn đời
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng nhượng quyền thương mại
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội tư vấn miễn phí thủ tục công chứng nhà đất
>>> Tra cứu phí công chứng online nhanh chóng, chính xác chỉ trong 1 phút
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com