Trong thực tế quan hệ lao động, không ít người lao động vì lý do cá nhân hoặc mâu thuẫn với doanh nghiệp đã tự ý nghỉ việc mà không báo trước, thường được gọi là “nghỉ ngang”. Điều này đặt ra câu hỏi pháp lý rất phổ biến: nghỉ ngang có bồi thường không và nếu có thì bồi thường những khoản nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành, điều kiện xác định nghỉ ngang trái luật và trách nhiệm bồi thường của người lao động.
>>> Xem thêm: Nhiều người bị trả hồ sơ do thiếu giấy tờ – văn phòng công chứng nào giúp bạn chuẩn bị đúng ngay từ đầu?
Nghỉ ngang là gì theo quy định pháp luật lao động?

Pháp luật lao động không sử dụng thuật ngữ “nghỉ ngang”, nhưng về bản chất, nghỉ ngang được hiểu là trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.
Theo Bộ luật Lao động 2019, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động là việc một bên tự mình chấm dứt hợp đồng trước thời hạn mà không có sự thỏa thuận của bên còn lại.
Khoản 1 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019 quy định:
“Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động theo thời hạn luật định, trừ một số trường hợp đặc biệt”.
➡️ Do đó, nghỉ việc không báo trước hoặc không đúng thời hạn báo trước thường bị coi là nghỉ ngang trái luật.
Nghỉ ngang có bồi thường không theo quy định pháp luật?
Nghỉ ngang có bồi thường khi chấm dứt hợp đồng trái pháp luật
Căn cứ Điều 40 Bộ luật Lao động 2019:
“Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động”.
Như vậy, nghỉ ngang có bồi thường hay không phụ thuộc vào việc:
-
Việc nghỉ việc có đúng căn cứ pháp luật không;
-
Có thực hiện đúng nghĩa vụ báo trước hay không.
Nếu nghỉ ngang trái pháp luật, người lao động bắt buộc phải bồi thường theo quy định.
Các khoản bồi thường khi nghỉ ngang trái pháp luật
Khi nghỉ ngang có bồi thường, người lao động có thể phải chịu các khoản sau:
-
Bồi thường nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động
Căn cứ pháp lý:
“Bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động”. -
Bồi thường tiền lương tương ứng với thời gian không báo trước
Áp dụng khi người lao động không báo trước hoặc báo trước không đủ số ngày theo luật. -
Hoàn trả chi phí đào tạo (nếu có)
Trường hợp người lao động được doanh nghiệp đào tạo nghề, nâng cao trình độ và có cam kết đào tạo hợp pháp.
>>> Xem thêm: Thời gian xử lý hồ sơ khi dùng dịch vụ sổ đỏ có nhanh hơn tự làm không?
Trường hợp nghỉ ngang không phải bồi thường
Không phải mọi trường hợp nghỉ ngang đều phải bồi thường. Pháp luật cho phép người lao động được nghỉ việc không cần báo trước trong một số trường hợp đặc biệt.
Các trường hợp nghỉ việc không báo trước hợp pháp
Theo khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước khi:
-
Không được bố trí đúng công việc, địa điểm làm việc đã thỏa thuận;
-
Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn;
-
Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập, xúc phạm danh dự;
-
Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc;
-
Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định y tế;
-
Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định;
-
Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng.
Trong các trường hợp này, nghỉ ngang không bị coi là trái pháp luật, do đó không phát sinh nghĩa vụ bồi thường.
Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ 1: Nghỉ ngang phải bồi thường
Anh A ký hợp đồng lao động xác định thời hạn 12 tháng, thời hạn báo trước là 30 ngày. Tuy nhiên, anh A tự ý nghỉ việc ngay lập tức mà không báo trước, không thuộc trường hợp được miễn báo trước.
Trường hợp này, anh A nghỉ ngang trái pháp luật, do đó:
-
Phải bồi thường nửa tháng tiền lương;
-
Phải bồi thường tiền lương tương ứng 30 ngày không báo trước;
-
Phải hoàn trả chi phí đào tạo (nếu có).
>>> Xem thêm: Ưu điểm của việc kí Di chúc tại nhà với công chứng viên chuyên nghiệp
Ví dụ 2: Nghỉ ngang không phải bồi thường
Chị B làm việc tại công ty X nhưng liên tục bị chậm lương 2 tháng. Chị B gửi thông báo nghỉ việc và nghỉ ngay mà không báo trước.
➡️ Do thuộc trường hợp “không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn”, nên việc nghỉ việc của chị B là hợp pháp, không phát sinh nghĩa vụ bồi thường.
Người sử dụng lao động có được khấu trừ lương để bồi thường không?

Pháp luật quy định việc khấu trừ tiền lương phải tuân thủ chặt chẽ.
Theo Bộ luật Lao động 2019:
“Việc khấu trừ tiền lương chỉ được thực hiện khi người lao động gây thiệt hại và phải thỏa thuận rõ ràng”.
➡️ Người sử dụng lao động không được tự ý giữ toàn bộ lương, giữ sổ bảo hiểm hoặc giấy tờ của người lao động để ép bồi thường khi nghỉ ngang.
Người lao động cần lưu ý gì để tránh rủi ro khi nghỉ việc?
Để tránh tranh chấp về việc nghỉ ngang có bồi thường, người lao động nên:
-
Xác định rõ loại hợp đồng lao động đang ký;
-
Kiểm tra thời hạn báo trước theo luật;
-
Gửi thông báo nghỉ việc bằng văn bản;
-
Lưu giữ chứng cứ về các vi phạm của doanh nghiệp (nếu có);
-
Tham khảo ý kiến pháp lý trước khi nghỉ việc trong trường hợp phức tạp.
Kết luận
Tóm lại, nghỉ ngang có bồi thường hay không phụ thuộc vào việc người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động có đúng quy định pháp luật hay không. Nếu nghỉ việc trái luật, người lao động bắt buộc phải bồi thường theo quy định. Ngược lại, nếu thuộc các trường hợp được pháp luật cho phép nghỉ không báo trước, thì không phát sinh trách nhiệm bồi thường.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Mua nhà chung theo thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
>>> Công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản tại nơi có tài sản
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng vay vốn ngân hàng
>>> Thủ tục đăng ký kết hôn cần có giấy xác nhận tình trạng hôn nhân không?
>>> Làm chứng thực chữ ký khi người yêu cầu đang ở nước ngoài: hướng dẫn chi tiết
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
